Waarom Koptische christenen Egypte verlaten

De politicoloog Abdel-Samad in een interview  met “Deutschlandradio” over de massale vlucht van de Kopten na de Egyptische revolutie.  Sinds de val van het Moebarak-regime vluchten vele Koptische christenen in groten getale uit Egypte – uit angst voor overvallen door islamisten. De politieke wetenschapper Hamed Abdel-Samad waarschuwt: het land wordt daardoor economisch en cultureel armer.

Matthias Hanselmann: In maart werd de Egyptische president Moebarak ten val gebracht. Onder de oppositie uit alle richtingen en religies in het land heerste grote vreugde, ook onder de christenen, van wie de meerderheid Koptische christenen zijn. Christenen en moslims hadden zich verenigd in de strijd tegen het regime van Moebarak. Maar de vervolging van de Kopten in Egypte is na de revolutie nog gruwelijker dan ervoor. Dit wordt vastgesteld door waarnemers als Fouad Ibrahim, die aan de universiteit van Bayreuth sociale geografie doceert. Net als voorheen, zegt hij, zouden Kopten tweederangs burgers zijn, vervolgd worden en geweld tegen hen zou niet worden bestraft. Het gevolg: naar schatting ongeveer 100.000 Koptische christenen zijn al uit Egypte vertrokken, gevlucht is misschien het betere woord.

We praten nu met Hamed Abdel-Samad. Hij is schrijver, historicus en politieke wetenschapper van Egyptische afkomst en zit nu voor ons in een studio in Berlijn. Goedendag meneer Abdel-Samad.

Hamed Abdel-Samad: Goedendag. Hallo!

Hanselmann: Meneer Samad, u hebt de Egyptische revolutie niet alleen van afstand geobserveerd, u was zelf ook op het Tahrirplein en heeft mee gedemonstreerd op een moment, dat moslims en christenen aan dezelfde kant stonden, samen tegen het regime van Moebarak streden. Nu verlaten Koptische christenen massaal het land. Tegen het einde van het jaar zullen dit er waarschijnlijk zelfs ongeveer 250.000 zijn. Waarvoor vluchten deze christenen precies?

Abdel-Samad: Deze christenen vluchten voor de invloed van de islamisten, vooral van de Moslimbroeders op straat en van de Salafisten. Kort na de val van Moebarak werden er twee Koptische kerken door extremisten in brand gestoken. Dat is echter niet nieuw in Egypte. De spanning tussen de Kopten en de moslims bestond ook ten tijde van Moebarak en daarvoor, maar de dictatuur heeft het verhinderd dat dit leidde tot enorme gewelddadigheden. Nu komt al datgene, wat de dictatuur met geweld had onderdrukt, naar buiten en dan komen deze spanningen en verschillen aan het licht.

Hanselmann: Dus u deelt de observatie, die ik zojuist heb geciteerd, dat de vervolging eerder erger geworden is of komt deze nu gewoon meer aan het licht?

Abdel-Samad: Je krijgt er meer van mee. De kopten werden altijd al vervolgd en leefden altijd al als tweederangs burgers in Egypte – heel merkwaardig, want eigenlijk betekent het woord “Kopten” Egyptenaren, omdat de Kopten immers de oorspronkelijke inwoners van het land zijn. En zo hebben de Grieken ze genoemd, de Kopten, en nu voelen ze zich vreemdelingen in hun eigen land. Ik heb op het Tahrirplein heel veel jonge Kopten, mannen en vrouwen, ontmoet, die op betere tijden hebben gehoopt, op meer democratie en vrijheid en burgerrechten. Eentje van hen verliet heel snel het Tahrirplein en zei: dit is nog steeds niet mijn land.

Hanselmann: Wat denkt u?: Hoe groot is het verlies voor uw geboorteland door het vertrek van de Kopten?

Abdel-Samad: Enorm groot. De kopten vormen immers negen tot tien procent van de bevolking. Velen van hen zijn werkzaam in de economie, ook in de cultuurbranche. Ik herinner aan de jaren-50 na de Nasser-revolutie, toen moesten de Egyptische Joden het land verlaten, omdat ze ervan werden beschuldigd de vijfde colonne van Israël te worden en sindsdien is Egypte menselijk en cultureel arm geworden. Ik ben bang, dat er nu met het vertrek van vele Kopten hetzelfde gebeurt. De betere mensen vluchten het land uit, die Egypte nu nodig heeft, de intellectuelen en de mensen, die ook de economie gedeeltelijk kunnen ondersteunen.

Hamed Abdel-Samad

Hanselmann: U hebt gewoon twee groepen genoemd, die het zogezegd vooral op de Kopten hebben voorzien: de Salafisten en de Moslimbroeders. De woordvoerder van de Moslimbroeders in Europa, Kamal al-Helbawy, beweert, dat er helemaal geen grotere problemen tussen Kopten en moslims zouden bestaan. Waarom zegt hij dat?

Abdel-Hamad: Ik weet niet waarom hij dat zegt. Ik heb ook met aanvoerders van de Moslimbroeders in Cairo gesproken en zij beweren altijd hetzelfde, namelijk dat al deze verschillen geënsceneerd werden door de dictatuur. Maar dat is eigenlijk niet waar, want er bestaat religieus gemotiveerde discriminatie van de Kopten in Egypte, er bestaat sociale marginalisering en er bestaan afkeer en haatgevoelens, die ook in schoolboeken en in de media steeds opnieuw worden gevoed. En een land, dat op het punt staat een democratie op te bouwen, moet begrijpen, dat iedere democratie wordt afgemeten aan hoe men met minderheden omgaat en welke individuele rechten ieder individu van de staat krijgt. En als deze beide zaken niet worden opgelost, dan zal het ook niet tot een democratie komen, omdat democratie niet alleen de heerschappij van de meerderheid betekent.

Hanselmann: Er emigreren immers ook leden van andere groeperingen, van andere religies, ook moslims. Bestaat er misschien zelfs een algemene exodus van diegenen, die het zich financieel kunnen permitteren – uit angst, dat het toch niet goed komt met de democratisering?

Abdel-Samad: Dat is helaas zo. Bij iedere omwenteling moet men altijd rekening houden met massa-emigratie en met de opkomst van het extremisme, temeer wanneer ook deze omwentelingen niet direct herkenbare structuren voortbrengen – en we zien het nu, de democratiseringsprocessen gaan langzamer en de mensen worden ongeduldiger en diegenen, die zich een vliegticket of een bootreis kunnen permitteren, doen dat en verlaten het land. Daardoor wordt het land nog armer en geeft het nog minder bronnen om het weer op te bouwen en dat is uiteraard de verantwoordelijkheid van de nieuwe machthebbers. Ze moeten onmiddellijk herkenbare structuren creëren, ze moeten voor de rechtsstaat en de rechtszekerheid zorgen en ze moeten natuurlijke werkgelegenheidsprojecten starten, opdat de jonge mensen ook eindelijk eens herkennen dat vrijheid loont en dat deze omwentelingen ook voor hen iets kunnen betekenen.

Hanselmann: Ik heb toevallig eens gelezen, dat uw broer zwaargewond is geraakt in Cairo en daarna een van de eersten was, die daar een eigen fabriek heeft geopend. Hoe gaat het met zijn bedrijf?

Abdel-Hamad: Het gaat heel goed met hem en zijn onderneming. Hij is er mee begonnen om nu zelfs waterleidingen naar Afrika te exporteren, hoewel zijn fabriek maar een paar maanden oud is. Dat is nu de positieve kant van de omwenteling, dat de economische branches, die vroeger het monopolie waren van de familie Moebarak, nu vrij zijn geworden en ook private investeerders de mogelijkheid hebben om dat te doen. Maar dit alles heeft uiteraard een langdurige rechtszekerheid en rechtsstaat nodig, zodat er meer investeerders komen en er daardoor meer arbeidsplaatsen ontstaan.

Hanselmann: Duitslandradio Kultur. We praten met de Duits-Egyptische politicoloog Hamed Abdel-Samad over de rol van de christelijke Kopten in Egypte, maar ook over datgene wat er op Egypte afkomt. Meneer Abdel-Samad, in november zullen de eerste vrije verkiezingen in Egypte plaatsvinden en de Internationale Gesellschaft für Menschenrechten (IGFM) heeft regelrecht alarm geslagen. Zijn lid professor Ibrahim is bang, dat de islamistische partijen ongeveer 70% van de stemmen zullen krijgen en Egypte een islamistische staat à la Iran of Afghanistan wordt. Is het bij u ook al zover, dat u deze angst deelt?

Abdel-Samad: De islamisten zullen zeer zeker een grote rol spelen, maar volgens mij zullen ze niet meer dan 40% van de stemmen krijgen. Er zijn andere krachten in het land en de islamisten zijn niet zo populair als men denkt. Ze zijn weliswaar beter georganiseerd, maar ze zijn niet zo populair bij de bevolking, omdat zij ook nauwelijks een rol hebben gespeeld in de revolutie en bij de val van Moebarak. Enkelen van hen hebben Moebarak zelfs tot de laatste minuut gesteund.

Ik ga ervan uit, dat er een soort consensus halverwege democratie ontstaat, een regering van nationale eenheid met de meest verschillende partijen. Ik ben niet bang dat Egypte zich tot een soort Iran ontwikkelt, omdat Egypte niet veel aardolie bezit om zich te kunnen terugtrekken in isolering. Egypte leeft van het toerisme, van buitenlandse investeringen, van export en dat alles heeft een opening van het land nodig. Het land kan zich geen isolering veroorloven. Dat weten de moslimbroeders overigens ook.

Hanselmann: Welke is volgens u de beste groepering die er het best voor kan zorgen dat er echte democratisering plaatsvindt en het proces zich ontwikkelt?

Abdel-Samad: Dat is de jonge Tahrir-generatie, de jonge mannen en vrouwen tussen de 18 en de 25, die met miljoenen op het Tahrirplein en alle Tahrirpleinen in het land onderweg was tussen januari en nu – overigens vindt er vandaag ook een miljoenendemonstratie op het Tahrirplein plaats. Men wil dat de militaire raad de macht afstaat en dat de verkiezingen democratisch worden gehouden. Deze jonge generatie is echter nog te jong en politiek onervaren. De jongeren zijn sterk, ze zijn zelfverzekerd, maar ze bezitten geen politieke structuur. Ik denk, dat deze generatie over 10 tot 15 jaar de hoofdrol zal spelen in de politiek van Egypte. Dat geldt ook voor de buurlanden.

Hanselmann: Hartelijk dank en van mij nog een tip. In oktober verschijnt uw nieuwe boek over de actuele situatie, genaamd “Oorlog of vrede – de Arabische revolutie en de toekomst van het Westen”. Dank u wel, meneer Hamed Abdel-Samad!

Abdel-Samad: Hartelijk dank!

Bron:

http://www.dradio.de/dkultur/sendungen/thema/1566791/

Interview: Matthias Hanselmann

Vertaald uit het Duits door:

E.J. Bron (www.ejbron.wordpress.com)

(Bovenstaand artikel geeft niet per se de mening van de vertaler weer. Dit geldt overigens eveneens voor alle andere vertalingen van E.J. Bron)

E.J. Bron is ook te volgen via Twitter

Over E.J. Bron

www.ejbron.wordpress.com
Dit bericht werd geplaatst in Islam, Islamisering. Bookmark de permalink .

3 reacties op Waarom Koptische christenen Egypte verlaten

  1. Pingback: Egypte: kerken vernietigen, één voor één « ejbron

  2. Pingback: Michael Coren: Statement on the massacre of the Copts « ejbron

  3. Pingback: Oproep van islamisten: Vermoord Hamed Abdel-Samad | E.J. Bron

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s