Christenen in Turkije

Wat betreft religieuze tolerantie en vrijheid van godsdienst, kan de Turkse Republiek niet tippen aan het Ottomaanse rijk. Het huidige Turkije ziet zichzelf als een wereldlijke staat, maar weigert juist aan de – nog nauwelijks aanwezige – christenen fundamentele rechten.

In Antiochia noemden de christenen zichzelf voor het eerst christenen. De stad heet tegenwoordig Antakya en bevindt zich op het territorium van Turkije. Ook Tarsus, de geboorteplaats van de apostel Paulus, waar de Duitse ex-president Christian Wulff een oecumenische godsdienst vierde, is tegenwoordig Turks. En veel van de plaatsen, die we kennen uit de apostelgeschiedenis – van Ephesus tot Caesarea (tegenwoordig onder de naam Kayseri het thuis van de Turkse staatspresident Gül) – bewijzen, wat Wulff voor het parlement in Ankara zei: Het christendom behoort zonder twijfel tot Turkije. Des te meer, toen de uit Centraal-Azië gekomen Turken beslag legden op de Ionische natuurfilosofen, bijvoorbeeld Pythagoras van Samos, ja zelfs op Homerus en de Hettieten , als ze wilden aantonen, dat Turkije “zonder twijfel” tot Europa zou behoren.

Anatolië was het kerngebied van het christelijke Byzantium. Pas met de verovering van de keizerstad Constantinopel op 29 mei 1453 door de Ottomanen eindigde dit rijk – na elf eeuwen heerschappij. Maar ook daarna leefden er miljoenen christenen (naast andere religieuze minderheden) in het – nu islamitische – imperium van de Turken, die zichzelf destijds uiteraard nog Ottomanen noemden.

Het Ottomaanse rijk was geen ideale staat. Er bestaat geen aanleiding om deze dweperig te mythologiseren. De Arabieren bijvoorbeeld waren blij, toen de Ottomaanse heerschappij na vierhonderd jaar eindigde na de Eerste Wereldoorlog; en ook de christelijke volkeren van de Balkan, die nu nog, en vaak een beetje onterecht, van het “Turkenjuk” spreken, waren uiteindelijk blij hun vrijheid en onafhankelijkheid te hebben verworven.

Onder de Ottomanen hadden niet-moslims geen gelijke rechten

Maar wat betreft religieuze tolerantie en godsdienstvrijheid, kan de Turkse Republiek niet tippen aan het Ottomaanse rijk. De zogenaamde laïcistische republiek blijft hier ver achter bij het islamitische universele rijk. Onder de Ottomanen waren de niet-moslims weliswaar niet gelijkberechtigd, ze konden echter na het betalen van de “hoofdelijke belasting” als “millet” of religieus gedefinieerde “natie” in grote mate zelfstandig vormgeven aan hun religieuze en privaatrechtelijke aangelegenheden. Nog tijdens de overgang van de 19e naar de 20e eeuw leefden er in Constantinopel/Istanboel meer niet-moslims (gayrimüslüm) dan moslims. De Turkse schrijver Mario Levi, zelf van Spaans-joodse komaf, heeft voor dit inderdaad multiculturele leven in zijn grote roman “Istanboel was een sprookje” een blijvend monument opgericht; en de dichter Ilhan Berk vierde de beide stadsdelen Galata en Pera, waar lange tijd overwegend christenen woonden, in zijn dichtwerk.

Tegenwoordig zijn er nauwelijks nog christenen in Turkije. Hun aantal is zo gering, dat zij statistisch gezien nauwelijks van invloed zijn. In de laat-Ottomaanse tijd waren het eerst panislamitische, daarna echter vooral sterk nationaal-Turks gezinde krachten binnen de Jong-Turken, die hieraan aanzienlijk bijdroegen. Na een voorspel onder sultan Abdulhamid II. zorgde de genocide op de Armeniërs tijdens de troebelen van de Eerste Wereldoorlog voor de eerste grote aderlating onder de christenen. Bij de in 1922 plaatsvindende bevolkingsruil tussen Grieken en Turken verlieten bijna 1,5 miljoen (orthodoxe) christenen Klein-Azië. De Grieken waren hier echter niet helemaal onschuldig aan – zij waren het, verleid door de westerse machten, die de poging ondernamen om d.m.v. een veroveringsoorlog “Byzantium” opnieuw op te richten. Dit werd verijdeld door Kemal Pascha, die daarna als Atatürk de stichter van de republiek werd.

Turkije weigert fundamentele rechten aan christenen

Het huidige Turkije ziet zichzelf als een wereldlijke staat, maar weigert juist aan de – nog nauwelijks aanwezige – christenen fundamentele rechten. Hoewel religie officieel geldt als een privézaak, beschouwt men het toch als een uitgemaakte zaak, dat de Turk ook moslim is – ook tot spijt van vele niet gelovige Turken.

Nationalisme en islam zijn vooral bij de ultranationalisten een noodlottige symbiose aangegaan. De moorden op christenen in de afgelopen jaren – bijvoorbeeld die op de Armeense publicist Hrant Dink – komen allemaal voor rekening van de nationalisten, die serieus in de weinige christenen een “gevaar” zien voor de door Atatürk monolithisch ontworpen Turkse nationale staat.

Onder de regering van de islamitisch-conservatieve AKP hebben er desondanks enkele bescheiden verbeteringen voor christenen plaatsgevonden. Maar van godsdienstvrijheid kan nauwelijks sprake zijn. Er zou al veel gewonnen zijn wanneer het sinds 1971 gesloten orthodoxe priesterseminarie van Halki weer geopend zou worden. Dat hoopt patriarch Bartholomeus I. al lang. Bartholomeus vertegenwoordigt niet minder dan 3 miljoen orthodoxe  christenen.

Moslims kunnen hun geloof in Duitsland ongehinderd uitoefenen, velen – zoals de confessie van de Alevieten – zelfs vrijer dan in hun Turkse vaderland. Het aantal moskeeën neemt toe. Er is al een Duitse imamopleiding. Daarom was het volledig terecht, dat de ex-president aanmaande tot wederkerigheid van godsdienstvrijheid en zich inzette voor de rechten van christenen.

Bron:

http://www.faz.net/aktuell/politik/religionsfreiheit-christen-in-der-tuerkei-1582345.html

Auteur: Wolfgang Günter Lerch

Vertaald uit het Duits door:

E.J. Bron (www.ejbron.wordpress.com)

Over E.J. Bron

www.ejbron.wordpress.com
Dit bericht werd geplaatst in Christenvervolging, Turkije. Bookmark de permalink .

3 reacties op Christenen in Turkije

  1. louis-portugal zegt:

    Ik denk dat het zich inzetten van Wulff voor de turkse christenen helaas onderbelicht is gebleven

    Like

  2. Jan zegt:

    Türkischer Minister: Christentum ist keine Religion, sondern eine Kultur
    Der türkische Minister Erdogan Bayraktar hat in einer Konferenz die Meinung vertreten, dass das Christentum nicht mehr länger eine Religion ist, sondern sich zu einer eigenen Kultur und Lebensauffassung entwickelt hat, die alle Bereiche des Lebens vereinnahmen möchte.
    Dazu kritisierte Bayraktar, dass die USA sehr stark an den einzigen Gott glaubt. Außerdem wären die größten Länder der Erde alle nicht-muslimischen Glaubens.
    “Das Christentum ist keine Religion mehr, sondern eine Kultur”, meinte Bayrakter. “Und dazu wollen sie den Islam auch machen.”
    http://www.shortnews.de/id/1002399/turkischer-minister-christentum-ist-keine-religion-sondern-eine-kultur

    Like

  3. Jan zegt:

    Erdogan: “Laat k ook eens beginnen de laatste Christenen te treiteren en te molesteren”

    Attacks on Elderly Armenian Women in Turkey Awaken Fears
    http://www.nytimes.com/2013/04/04/world/europe/attacks-on-elderly-armenian-turks-awaken-fears.html?ref=turkey&_r=1&

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s