Wie hier woont, wil ´m smeren naar West-Europa

In de Macedonische hoofdstad Skopje bevindt zich de grootste zigeunerachterbuurt van Europa. Zijn inwoners hebben maar één droom: oud ijzer verzamelen, een beetje geld verdienen en naar de Schengenzone vertrekken. Het stelen heeft de “Baseler Zeitung” politiek correct vergeten. De cijfers van inbraakdiefstallen stijgen jaarlijks!

Kuchend en doodmoe komt Nevzat Alitov uit zijn kamer, die meer lijkt op een grot. Lege bierflessen, een smerig matras, een oude deken, geen vloerbedekking, ongewassen kleren – zo ziet het thuis van de 47-jarige Roma eruit, uit wiens bijna tandeloze mond het klachten stroomt. Zijn vrouw zou hem hebben verlaten, zijn twee dochters zou hij nauwelijks zien en hij zou ook geen werk hebben. Dat hij vaak troost zoekt in de alcohol hoeft Alitov niet te zeggen. Dat is zo ook wel duidelijk.

Wie in Suto Orizare, een gemeente van de Macedonische hoofdstad Skopje, opgroeit, kent de strijd om te overleven. Alitov woont in Suto Orizare, een van de tien gemeenten van de hoofdstad Skopje. Volgens officiële cijfers wonen er ongeveer 20.000 Roma in de achterbuurt – onofficieel zou dit het dubbele aantal zijn. Net zoals Alitov zijn de meeste Roma in vuilnisbelten op zoek naar oud ijzer, dat ze verkopen aan handelaren.

Grootste Roma-nederzetting in Europa

De autochtonen noemen de plek Sutka, het zou de grootste Roma-nederzetting van Europa zijn. De nederzetting is sinds 2009 in het nieuws: Destijds hieven de Schengen-landen de visumplicht voor Macedonische burgers op en mensensmokkelaars roken hun grote kans. Ze vertelden de mensen dat de nieuwe vrijheid van reizen het mogelijk zou maken voor altijd de armoede in het thuisland te ontvluchten. Duizenden Roma en Albanezen uit Macedonië en Servië geloofden de ze valse beloften, vertrokken in bussen naar West-Europa en vroegen vooral in België, Zweden, Duitsland en Zwitserland asiel aan.

Pas toen de EU dreigde om de visumplicht weer in te voeren, reageerden de Macedonische autoriteiten in Sutka: er werden enkele reisbureaus gesloten, een paar mensensmokkelaars gearresteerd of gewaarschuwd en de Roma werden er in een bliksemcampagne over geïnformeerd dat de liberalisering van de visa aan strenge regels gebonden zou zijn. De burgers van Macedonië en andere Balkanlanden zouden zich niet langer dan 90 dagen in de Schengen-zone mogen ophouden en ze mogen er geen asiel aanvragen of werk zoeken.

Een buskaart kost ongeveer € 25,-

Nevzat Alitov is niet onder de indruk van de waarschuwingen. Als hij genoeg geld zou hebben, zou hij nog liever vandaag dan morgen uit Sutka vertrekken. Daarvoor verzamelt hij oud ijzer en hoopt aan het einde van het jaar genoeg geld te hebben voor een reis naar Europa. Trots laat hij de nieuwe identiteitskaart zien, waarmee hij een biometrisch paspoort kan aanvragen. Veel geld voor de reis naar Europa heeft hij niet nodig: een buskaart naar Duitsland, Frankrijk en naar andere Schengen-landen kost ongeveer € 25,-

“Welkom in Zwitserland”

Sanije Osman, een bijna 60-jarige vrouw in een gekleurde pofbroek, ontvangt ons in haar schattige huisje. Om er te komen, moet je eerst op je tenen lopen: op straat stroomt het rioolwater en stapelt zich het vuil op naast paardenstront. De belangrijkste verkeersmiddelen in Sutka zijn paard en wagen en Duitse auto´s. Osman is ervan overtuigd dat de Roma in West-Europa als vluchtelingen opgenomen worden. “Men heeft tegen ons gezegd dat we welkom zijn in Zwitserland en Duitsland”.

Wie zulke informatie verspreidt wil ze niet zeggen. Vertegenwoordigers van de burgersamenleving in Skopje vermoeden dat de mensensmokkelaars nog altijd actief zijn in Skuta. Dat Zwitserland asielaanvragen uit Balkanlanden met onmiddellijke ingang binnen 48 uur beantwoord, heeft niemand in de Roma-nederzetting gehoord. “We leven hier in ellende, veel gezinnen krijgen niet eens een uitkering”, zegt Sanije Osman. Ze heeft zeven kinderen. Eentje is de vlucht naar het paradijs gelukt: ze leeft met haar man in Italië. De familie Osman krijgt van de staat bijna € 50,- in de maand. “Dat is niet eens genoeg voor brood, zout en stroom”, zegt de vrouw des huizes.

Asmet Elezovski, die het Nationale Romacentrum in Macedonië leidt, toont een zekere mate van begrip voor zijn landgenoten die hun geboorteland verlaten en in West-Europa op zoek gaan naar een betere toekomst. Roma zouden in Macedonië als een soort besmettelijke ziekte worden beschouwd, sociaal buitengesloten en gediscrimineerd worden. “Ze vragen asiel aan in West-Europa, omdat ze Macedonië niet als hu7n eigen land beschouwen”, zegt Elezovski.

Geen opleiding, geen werk

De EU bekritiseert in elk voortgangsrapport de Macedonische regering dat zij te weinig zou doen voor de ontwikkeling van de Roma-gebieden. Veel Roma hebben geen documenten, die noodzakelijk zijn om toegang te krijgen tot onderwijs, geneeskundige verzorging, werk en pensioen. In hun nederzettingen ontbreekt het vaak aan stromend water en elektriciteit. Bijna de helft van de Roma-kinderen bezoekt speciale scholen. Volgens de laatste volkstelling leven er ongeveer 55.000 Roma in Macedonië, maar de mensenrechtenactivist Elezovski vermoedt dat het er ongeveer 130.000 zijn.

Volgens schattingen hebben ongeveer 5000 Roma sinds de opheffing van de visumplicht Macedonië richting West-Europa verlaten. “De meeste Roma weten dat ze geen aanspraak kunnen maken op asiel. Ze hopen echter in ieder geval enkele maanden of in het gunstigste geval meerdere jaren in een gewoon land te leven”, zegt Elezovski. Hij heeft gehoord over zieke mensen, die toevlucht in West-Europa zoeken in de hoop op een medische behandeling.

Geld voor een Disneyland

De mensen in Sutka beschuldigen de regering er van dat ze heel veel zou beloven voor de verkiezingen om zich te garanderen van de stemmen van de Roma. Maar daarna zou er niets gebeuren. Hoewel Sutka een Roma als burgemeester heeft en de Roma het gemeentebestuur domineren, blijft de nederzetting straatarm: De nationalistische regering van minister-president Nikola Gruevski investeert liever in het centrum van de hoofdstad Skopje, waar voor ongeveer 400 miljoen euro nieuwe monumenten, standbeelden van Antieke helden, bronnen, een triomfboog en representatieve gebouwen werden opgericht. Critici spreken van een Macedonisch Disneyland. Het is het doel van het gigantische project om aan de buitenwereld te laten zien dat de wortels van de Slavische Macedoniërs teruggaan tot de Klassieke Oudheid – hoewel er pas na de Tweede Wereldoorlog een Macedonische natie in het kader van het socialistische Joegoslavië.

Het is vroeg in de namiddag in Sutka, de thermometer geeft 38 graden aan, en Nevzat Alitov, de hoestende Roma, gaat op weg naar de volgende vuilnisbelt. Bij het afscheid heeft hij slechts één verzoek, dat hij meerdere keren herhaalt: “Vertel de mensen in West-Europa dat de regering ons heeft vergeten”.

Bronnen:

http://www.pi-news.net/2012/09/wer-hier-lebt-will-nach-westeuropa-abhauen/

http://bazonline.ch/ausland/europa/Wer-hier-lebt-will-nach-Westeuropa-abhauen/story/17064972

Auteurs: Enver Robelli & Suto Orizare

Vertaald uit het Duits door:

E.J. Bron

(www.ejbron.wordpress.com)

Over E.J. Bron

www.ejbron.wordpress.com
Dit bericht werd geplaatst in EU, Europa, Macedonië, Roma en Sinti. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s