DE MYTHE VAN DE FEMINISTISCHE SOLIDARITEIT (1)

Screenshot_5

Simone de Beauvoir

(Door: Theresa Geissler)

Simone de Beauvoir en de afwezigheid van feministische solidariteit.

Simone de Beauvoir (9 januari 1908-14 april 1986), Frans filosofe en schrijfster, is zo ongeveer de hele tweede helft van de 20ste eeuw beschouwd als het boegbeeld van het feminisme. Dit dus vooral door haar even beroemde als omstreden essay “De tweede sekse”(La deuxième sexe), gepubliceerd in 1949, waarin zij de positie van de vrouw aan de kaak stelde. Jarenlang heeft dit werk gegolden als een baanbrekend, zéér revolutionair document, een bijbel in feministische kring. Hoewel het zeker een bijdrage heeft geleverd aan de tweede feministische golf, groeit nu, in de 21ste eeuw, langzamerhand het besef dat een kritischer beschouwing van deze vrouw, haar achtergrond, denken en werken op zijn plaats is.

Ten eerste vereist het feminisme, althans in theorie, onderlinge solidariteit. En men kan rustig stellen dat onderlinge solidaire gevoelens bij de Beauvoir het grootste deel van haar leven zo goed als afwezig zijn geweest. De hoofdoorzaak hiervoor moet voornamelijk gezocht worden in haar keuze de levensgezellin te worden van Jean-Paul Sartre en de daardoor onvermijdelijke verbondenheid met het Existentialisme.

De Beauvoir, van goede huize, maar onvermogend en zonder ‘bruidsschat’, moest zich vanaf haar tienerjaren bezinnen op een toekomst waarin zij in haar eigen levensonderhoud zou kunnen voorzien. Zij ging dus filosofie studeren aan de Sorbonne -toch een redelijk vooruitstrevende stap, destijds- en werd daar opgenomen in een geëngageerde studentenkring, waarin de drie jaar oudere medestudent Sartre al snel de hoofdrol speelde. Dit mondde uit in een verbintenis die levenslang zou blijven bestaan, zij het op eigen voorwaarden en met inachtneming van de wederzijdse vrijheid. Wat dit inhield, zullen we verderop te zien krijgen.

Sartre werd -en wordt- beschouwd als de grote vormgever van het Existentialisme. De kenmerken van deze levensfilosofie werden al beschreven door filosofen als Nietzsche en Kierkegaard, overigens zonder dat die de term zelf al gebruikten. Die werd metterdaad door Sartre geïntroduceerd. Samengevat komt het er op neer dat de mens er ís (gegeven) maar pas gaat bestààn door zijn eigen daden en verantwoordelijkheden. (L’être et le néant). Dat een dergelijke levensfilosofie gemakkelijk ontaardt in pure navelstaarderij hoeft geen betoog. Dat is dan ook wat Sartre, met de Beauvoir als gewillig aanhangsel, zowat zijn hele leven in praktijk heeft gebracht.

Want de Beauvoir, naar buiten toe trots en ongenaakbaar, o zo trots op haar ‘vrijheid’ en  ‘onafhankelijkheid’, trok zich in feite aan hem op als het eerste het beste kindvrouwtje. Zij omarmde het Existentialisme -officieel als vrije keuze- zij ving alles voor hem op, zij accepteerde zijn behoefte aan wat hij ‘resistente’ relaties noemde, naast de ‘contingente’ relatie die zij samen hadden. Dat laatste stond haar ook vrij, maar ze maakte er lange tijd geen gebruik van. Haar eigen, niet geringe, talenten die ze ten opzichte van anderen zo graag liet gelden, stelde ze voortdurend ten dienste van hèm. De trotse, ijskoude filosofe en vooraanstaande feministe had wel degelijk een “meester.”

Screenshot_6

Jean-Paul Sartre

Zelfs toen zij, tijdens een werkbezoek aan Amerika, hartstochtelijk verliefd werd op de schrijver Nelson Algren, auteur van onder meer “The man with the golden arm”, kon zij nooit definitief beslissen voor hèm te kiezen en bij hem in New York in te trekken. Steeds keerde zij weer terug naar Sartre en Parijs, totdat Algren er na een aantal jaren genoeg van kreeg en de relatie verbrak. De Beauvoir hervatte hierop weer haar onlosmakelijke band met Sartre, hoewel die zijn eigen koers geen moment gewijzigd had. Als klap op de vuurpijl adopteerde hij op een gegeven moment zelfs haar jongste rivale, de Algerijns-Joodse Arlette Elkaïm, als zijn dochter, haar op die manier tevens tot zijn legitieme erfgename makend! Die klap was des te groter omdat zijn erfenis, mocht hij komen te overlijden, tevens zijn complete werk omvatte, waarvan veel met behulp van de Beauvoir tot stand gekomen was! De Beauvoir slikte het…. Moeizaam, maar ze slíkte het. Ook dit.

Tegelijkertijd, sinds het uitkomen van “De Tweede Sekse”, aanvaardde zij de rol van ‘koningin van het feminisme,’ totale onafhankelijkheid, zowel sociaal als economisch, maar toonde overigens geen enkele betrokkenheid, bij niemand. Het Existentialisme, het onwrikbare geloof in het eigen ‘zijn’, gebood haar die absolute afstandelijkheid, ook tot zogeheten medevrouwen. Zij, die door haar als ‘sukkels’ werden gekwalificeerd, werden onherroepelijk door haar afgeschreven. Wat dàt betrof was het begrip ‘solidariteit’, zoals reeds opgemerkt, haar volstrekt vreemd.

In nààm verklaarden Sartre en zij zich wel solidair op andere vlakken: tijdens de oorlog noemden zij zich ‘verzetsmensen´, zonder al te veel voor het verzet te doen. Na de oorlog noemden zij zich ‘Communisten,’ zonder de sobere communistische leefwijze ooit tot de hunne te maken. Ze ontpopten zich als ‘fellow travellers’ en bezochten landen als Cuba en China, waar ze omwille van de propaganda natuurlijk op grootse wijze werden binnengehaald, en bekeken wat ze zagen uiteraard zónder enige kritische blik voor de feitelijke omstandigheden. Een bekend verschijnsel dat heden ten dage nog steeds in linkse kringen waar te nemen valt.

Intussen werd ook De Beauvoirs eigen -veelzijdige- werk gekenmerkt door een ‘vacuüm’, een koud egocentrisme en totale desinteresse voor alles wat zich buiten haar eigen leefsfeer afspeelde. Voor degenen die niet gegrepen zijn door het Existentialisme is het welhaast onmogelijk om  bijvoorbeeld een fictief werk van haar te lezen zonder geërgerd te raken door de nonchalante wijze waarop haar personages met elkaar omspringen en hun totale onverschilligheid voor alles en iedereen buiten de eigen ‘kring.’ Iedereen lost zijn eigen problemen op zijn manier op, schijnt ze voortdurend te willen zeggen; daarvoor is een ander niet verantwoordelijk. Dat is dan ook de uitgesproken essentie van het Existentialisme: “Les autres n’existent pas.”

Dus loste ook zij haar eigen zaken op. Op haar manier. Ze ontmoette een jonge, zelfstandige vrouw, Sylvie le Bon, die met haar eigen familie overhoop lag, en adopteerde haar op haar beurt als haar dochter! Mocht dit bedoeld geweest zijn als antwoord op Arlette’s adoptie door Sartre, dan had de situatie ergens wel iets pathetisch en zelfs lachwekkends! De Beauvoirs latere biografe, Deirdre Bair, kon er niet achter komen of er tussen de twee vrouwen ook nog sprake was van een daadwerkelijke lesbische relatie; daarover liet De Beauvoir zich nooit duidelijk genoeg uit. Mogelijk vond zij dat ze ‘er toch voor open moest staan’, zonder in wezen een lesbische of biseksuele geaardheid te hebben.

Sartre stierf in 1980, zowel fysiek als psychisch volkomen afgetakeld. Arlette eigende zich binnen de kortste keren alles toe en De Beauvoir bleef ‘gebroken’ achter, toepasselijk als dat was met betrekking tot de titel van één van haar eigen boeken, “La femme rompue.”(De gebroken vrouw). Ze overleefde hem zes jaar, verzorgd door Sylvie en terend op haar eigen faam. In 1990 verscheen haar biografie, geschreven door Deirdre Bair.

Bij nadere beschouwing is haar leven grotendeels gebouwd geweest op ‘poses’: Wannabe-Existentialiste, omdat ze, in plaats van ècht overal haar eigen verantwoording voor te nemen, zich in feite volkomen op Sartre heeft gericht. Wannabe-Feministe, omdat zij dacht andere vrouwen richtlijnen te kunnen geven, zonder die vrouwen feitelijk te zien stààn. Zij zag niemand staan, behalve de paar mensen binnen haar zéér kleine, existentialistische kring. Een toegewijd volgelinge van een ingebeeld persoon is zij geweest, niets waarnemend buiten hèm en zichzelf.

Het ‘Feminisme’ van Simone De Beauvoir kan dus rustig als een farce worden beschouwd.

Door:

Theresa Geissler

(voor www.ejbron.wordpress.com)

Over E.J. Bron

www.ejbron.wordpress.com
Dit bericht werd geplaatst in Communisme, Feministes, Linkse Kerk, Marxisme, Socialisten. Bookmark de permalink .

20 reacties op DE MYTHE VAN DE FEMINISTISCHE SOLIDARITEIT (1)

  1. Rudi zegt:

    Schitterend opstel, Theresa.

    Like

    • Theresa Geissler zegt:

      Dank je, Rudi. Geïnspireerd door mijn afkeer voor het verachtelijke Existentialisme en haar nóg verachtelijker aanhangers.
      Dat zij allen rusten in (on)vrede!

      Like

      • Rudi zegt:

        Nu moet ik je eerlijk bekennen, Theresa, dat ik je opstel niet op die manier gelezen heb. Van het Existentialisme ken ik niet zo veel.
        Ik las het als een aanklacht tegen links in al zijn hypocrisie, de ontmaskering van een feministisch icoon als een ‘ordinair kindvrouwtje’ dat zich schurkte tegen een… schurk, want dat was-ie, die Sartre. Iemand die geen graten zag in terrorisme om het communistische ideaal te bereiken en nogal wat sympathie had voor de PLO.
        Zolang er maar geen aanslagen werden gepleegd in zijn eigen ‘Zonder Haat Straat’.

        Like

      • Theresa Geissler zegt:

        Zo mag je het ook best lezen, Rudi, want dat zit er allemaal bij inbegrepen.
        Kan bijna niet los van elkaar gezien worden. Maar mijn afkeer van het Existentialisme dateert eigenlijk al van de periode vóór ik dat woord goed en wel kende -Dat kwam later pas. Ik las de eerste roman van de Beauvoir, lÍnvitée (uitgenodigd) dat nog gedeeltelijk autobiografisch is óók en ik kreeg prompt een hekel aan al die zelfingenomen etters, die volkomen langs elkaar heen leefden en vriendschappen onderhielden die niets voorstelden. Vandaag je beste vriend(in), morgen je verrader, zogezegd. Maar het ergste was dat de Beauvoir dat zelf duidelijk een volkomen aanvaardbare manier van doen vond. En dat element zit in vrijwel al haar volgende boeken! Instinctief noemde ik die personages: steriel. Maar een eigendunk! Niet mooi meer! Ook al vaak vanwege hun ‘linkse’ engagement, weet je wel…..

        Like

  2. lucky9 zegt:

    Scherpe analyse. Dank Theresa!
    Het heeft me jaren gevergd om ook tot dit inzicht te komen.
    Mijn moeder had een hoge pet op over de Beauvoir. Mijn vraag waarom zij dan samenhokte met een saloncommunist als Sartre, kon ze evenwel nooit beantwoorden. De door haar aangekochte boeken werden uitgeleend aan de plaatselijke katholieke pastoor om zo gezegd te lezen, maar uiteraard nooit terug gebracht. ‘La deuxième sexe’ en ‘Zuster Luc’ hoorden bij deze boekenselectie.

    Sartre was tijdens de nasleep van mei 68 in linkse studentenkringen van het onland.be een soort halfgod. De meesten van onze toekomstige pseudo-intellectuelen hadden hem nog nooit gezien, nog nooit gehoord en nog minder kritisch geobserveerd. Misschien kenden ze zelfs onvoldoende Frans om te begrijpen dat de ‘grote’ filosoof in realiteit maar een miezerig dwergje was.

    Men werd echter in linkse studentenkringen bijna gelyncht als men een kritische kijk op Sartre en zijn werk durfde onder woorden te brengen. Doorslaggevende vaststelling voor mij. Deze verafgoding werd geregisseerd. Er werden zelfs spreekbeurten voor Sartre aangekondigd die nooit plaatsgrepen omdat Sartre helemaal geen afspraak gemaakt had en onmogelijk op twee plaatsen tegelijk kon zijn. Deze “volksbeweging” ging nadien gegarandeerd altijd gepaard met links gezeik.

    Toen besefte ik voor het eerst de macht van de misleiding en hersenspoelende indoctrinatie.
    Het bedrog lag er immers vingers dik boven op maar Sartre blufte zich steeds een weg.

    Zijn oeuvre bestaat bijna volledig uit gebakken lucht. Dat gebeurt wel meer in Frankrijk. Dat ‘de Beauvoir’ nadien decennia lang verafgood werd als een boegbeeld van feminisme is te gek voor woorden. Het is gewoon onzin of waanzin, één grote leugen met een Franse slag! Je moet bijna Vlaming zijn om dit tot in de details van al je vezels te begrijpen.

    Ook deze laatste linkse valsheid effende de weg naar de actuele islamofiele misogynie onder eurofiele en politiek correcte ‘gutmenschen’ en de machteloosheid van het feminisme. Toen werd het feminisme ‘kalt’ gesteld.

    Like

  3. Republikein zegt:

    Goed stuk Theresa. Werd Madame de Beauvoir later niet neergezet als een “kakmadame”?

    Like

  4. Philippine zegt:

    PrimaDeLuxe.

    Like

  5. Latraviata zegt:

    Wat hierover Simone de Beauvoir gezegd wordt is bepaald geen nieuwe informatie. Ook tijdens de tweede feministische golf werd de Beauvoir zeker niet als icoon gezien, er was behoorlijk wat kritiek op haar m.n. uit feministische hoek.

    Like

    • Pieter Nokkio zegt:

      desalniettemin, beste Latravia (ik ken geen andere, dus kan je gerust dit predikaat geven), is het stuk van Theresa zeer informatief en glashelder geschreven, in foutloze spelling. Ik bezat deze kennis over Simone de Beauvoir niet, nu gelukkig wel.
      Het past allemaal in het plaatje…

      Like

  6. Tiny zegt:

    De karakters super beschreven zoals ze waren en niet zoals ze zich voordeden. Bij ons thuis was dergelijke lectuur niet te vinden. Maar iets later, ik denk dat ik 23 of 24 was, heb ik het eerste boek van Sartre gelezen en het stond me verschrikkelijk tegen. Ik begreep die adoratie voor deze man en zijn vrouw de Beauvoir absoluut niet.

    Het mag misschien een hele kleine troost zijn, dat in deze tijd Sartre in Frankrijk beslist niet meer “in” is.

    Bedankt Theresa !

    Like

  7. luckybee zegt:

    Er zijn vele beroemde vrouwen die in Sartre geloven. Bvb Brigitte Bardot,( ze beperkt haar wereld door de dieren lot te verbeteren) Jean Fonda,maar ook Polpot ( voor al Heng Sari die een student was van Sartre.). Resultaat dat hebben wij gezien, de Killing fields.Jean Fonda bezocht Noord Vietnam en verloekt haar landgenoten de Amerikanen.Een betere PR voor hun zaak,kunnen de Commie’s geen betere vinden als zo’n beroemde en mooie ster als haar.

    Like

  8. Wachteres zegt:

    Heel goed, Theresa!

    Mischien een idee voor Bert om, bv. in het week-end, dergelijke, meer literaire stukjes, te plaatsen.

    Het onderwerp houdt ook nog verband met datgene waar wij voor strijden.

    Like

  9. treintrien zegt:

    He, Theresa, jij kan schrijven!
    Ik wacht met smart op meer…

    Mooie verklaring voor de ‘verslaving’ van veel hedendaagse ‘feministen’ aan de dominante moezelman. Ik wist dat er het een en ander aan de hand was met deze mevrouw. Maar hoe en wat precies, daar had ik jou voor nodig, Theresa 😉 Zo is de rare houding van mevrouw meulenbelt (onder andere) ook te verklaren als ze de idee van het feminisme beleid.

    Ik ben zelf wél geemancipeerd, maar niet feministisch.
    Van het kamp: niet gelijk, wel gelijkwaardig.
    Het spoor is een behoorlijke mannenwereld,
    je houdt je daar alleen staande als vrouw als je dicht bij jezelf blijft
    (ooh wat érg, zeg ik dit echt? geitewollensokkentaal, maar het is wel zo)
    Mijn methode om mijn zin te krijgen is een andere, dan van mijn mannelijke collega’s,
    maar zolang mijn reizigers doen wat ik zeg, maakt de manier waarop niets uit, toch?

    Die Sartre las ik toen ik een jaar of zestien was.
    Ik was een erg gevoelige puber, snel van mijn apropos.
    Ik was – dus- toen wel onder de indruk van de onverstoorbaarheid van zijn hoofdfiguren.
    Ook de eigen verantwoordelijkheid sprak me erg aan
    (ja, duh, een puber. Die wil niets liever dan zélf bepalen wat wel en niet mag 😉 )

    Toen de pubertijd voorbij was en dit voordeeltje niet meer zo belangrijk was, ging de man me steeds meer tegenstaan. Inderdaad, die kilte. De eenzaamheid.

    “De Hel, dat zijn de anderen’ (was dat niet uit huis clos?).
    Dat is nou een van de uitspraken die steeds meer betekenis krijgt.
    Ik zie er nogal veel, van die anderen. Dan krijg je dat. (grijnst, grapje hoor 😉 )

    Like

    • Theresa Geissler zegt:

      Als het meezit, kómt er nog meer, Treintrien: Dit is deel 1, zoals je zien kunt. Ik heb het tweede deel ook opgeslagen, maar ik heb de hulp van mijn zoon nodig bij het bewerken en versturen, zo’n computer-analfabeet ben ik nu eenmaal. (nog wel, althans).
      Kan trouwens best zijn, dat dit deel je beter bevalt. Dit was het gemakkelijkst voor mij, dankzij de voortreffelijke Deirdre Bair, die het presteerde, een prachtige biografie neer te zetten hoewel ze toch een even grote hekel aan het mens had als ik. (Niet dat ik het letterlijk van haar heb overgeschreven, hoor; het zijn mijn eigen woorden)
      Nou ja, hopelijk krijg je het nog te zien.

      Like

  10. Pingback: DE MYTHE VAN DE FEMINISTISCHE SOLIDARITEIT (2) | E.J. Bron

  11. Martien Pennings zegt:

    Ik ben een beetje laat met een reactie, Theresa, maar ik had niet zo’n urgent gevoel bij de titel en ik wist natuurlijk niet dat jij het geschreven had.
    Maar het is een mooi, rustig en informatief opstel.
    Ik heb, toen ik in de twintig was, een aantal jaren gedacht dat ik “De wegen der vrijheid” van Sartre interessant moest vinden, voordat ik mezelf durfde toegeven dat ik het NIET interessant vond.
    Nu ik jouw opstel gelezen heb kan ik op mijn gebrek aan belangstelling een etiket plakken: ik vond het steriel en dat klopt dus met die koude sfeer van dat egocentrische “existentialisme”.

    Like

    • Theresa Geissler zegt:

      Ja, precies! Zoals je in mijn 2de reactie aan Rudi kunt lezen is dat precies het begrip, dat jaren geleden al bij mij opkwam,bij het lezen van de Beauvoirs eerste roman: steriel.
      Mocht je het héél toevallig niet tóch daaruit hebben gehaald, dan is dat wel frappant!

      Like

  12. Pingback: Feministische solidariteit in (de)Nederland(en). | Golfbrekers

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s