Religie binnen de grenzen van de rede; Immanuel Kant (1724 – 1804)

Screenshot_54

Het werk van Immanuel Kant vormt in de geschiedenis van de westerse filosofie een hoogtepunt dat door velen, zelfs onder tegenstanders van de opvattingen van Kant, als het hoogtepunt zonder meer wordt aangezien en dat in elk geval in zoverre uitzonderlijk is dat het uitsluitend  door het denken van één man  werd bewerkstelligd. In hetzelfde jaar waarin Lessing, de grote dichter van de Duitse Verlichting en tegelijk haar belangrijkste criticus, de ogen sloot, verscheen Kant´s eerste hoofdwerk “De kritiek van de zuivere rede”, waarmee de Europese beweging  van de Verlichting haar volmaakte uitbeelding vond en tegelijk boven zichzelf werd verheven en overwonnen.

Leven:

Kant werd geboren op 22 april 1724 te Koningsbergen (Pruisen) als zoon van een meester zadelmaker (wiens Schotse afkomst thans betwijfeld wordt). Aan zijn ouderlijk huis, in het bijzonder aan zijn moeder, dankt hij de aanraking met het piëtisme, een godsdienstige beweging die tegenover het enkele lettergeloof een echte, in het gevoel gedrenkte vroomheid eiste. Na een zevenjarig bezoek aan het Fridericianum te Koningsbergen, waaraan hij, volgens zijn eigen uit later tijd stammende verklaring, voor het eigenlijke gebied dat hem interesseerde, de natuurwetenschappen en de filosofie, zo goed als niets te danken heeft, begon hij in 1740  aan de universiteit van zijn moederstad te studeren. Eerst theologie, die hij echter na zes jaar ten gunste van de filosofie, waartoe hij zich geroepen voelde, opgaf. Negen jaar lang verdiende hij daarop  zijn levensonderhoud  als huisleraar  op adellijke landgoederen in de omgeving en maakte zich in deze tijd behalve  maatschappelijke omgangsvormen ook een grondige wijsgerige scholing eigen. In 1755  promoveerde hij en legitimeerde zich als privaatdocent aan de universiteit. Pas 15 jaar later werd hem het professoraat voor logica en metafysica, dat hij tot zijn dood heeft bekleed, opgedragen.

Meer dan 40 jaar lang heeft hij college gegeven, niet alleen in deze beide vakken, maar ook in mathematische fysica, geografie en antropologie, natuurlijke theologie, moraal en natuurrecht.

Hij was een geliefd en stimulerend hoogleraar. Herder, die tijdens Kant´s eerste jaren van  docentschap in Koningsbergen studeerde, prijst hem als leraar uitbundig in een brief, waarin we lezen:

“In zijn bloeiende jaren had hij de monterheid van een jongeling; zijn open, voor het denken  gebouwd voorhoofd was de zetel  van een onverstoorbare vrolijkheid en vreugde; woorden, rijk aan gedachten, vloten van zijn lippen; scherts, geestigheid en luim stonden hem ten dienste en zijn college was de meest onderhoudende omgang. Hij vrolijkte op en dwong  op aangename wijze  tot zelfstandig nadenken”.

Even boeiend als over wijsgerige problemen kon Kant in zijn aardrijkskundige voordrachten spreken over vreemde landen en volken, ofschoon hij nooit buiten Koningsbergen en naaste omgeving is geweest. Over het algemeen is het leven van Kant arm aan gebeurtenissen en vertoont een grote standvastigheid. Dat hangt daarmee samen dat Kant vanwege zijn zwakke gestel, hij was klein van gestalte, ziekelijk en iets vergroeid doordat zijn ene schouder wat hoger dan de andere was, zich de nauwkeurige inachtneming van zelf gestelde regels had opgelegd tot handhaving van zijn gezondheid en doordat hij zichzelf een ijzeren concentratie op zijn eigenlijke levenstaak had voorgeschreven. Daardoor gelukte het hem, in volle gezondheid, een hoge ouderdom te bereiken en zijn levenswerk  in hoofdzaak te voltooien.

In 1793 voltooide Kant zijn “Religie binnen de grenzen van de rede”. Na het verschijnen van dit werk, en zijn andere hoogstaande werken,  verkreeg Kant  spoedig en nog tijdens  zijn leven beroemdheid  tot ver over de grenzen van Duitsland. Talrijke eerbewijzen  vielen hem ten deel. Verzoeken om elders  een leerstoel aan te nemen, wees hij steeds van de hand.

Toen hij op 12 februari 1804, nadat zijn geestelijke krachten in zijn laatste levensjaren verminderd waren, de ogen sloot, haastten de mensen uit alle standen zich naar zijn woning om de grote man nog eenmaal te zien. Stad, universiteit en bevolking bereidden hem een grootse uitvaart.

Bron: Wikipedia.
Werk : “De religie binnen de grenzen van de rede”

Door:
Tom Hendrix
(voor www.ejbron.wordpress.com)

Over E.J. Bron

www.ejbron.wordpress.com
Dit bericht werd geplaatst in Algemeen. Bookmark de permalink .

16 reacties op Religie binnen de grenzen van de rede; Immanuel Kant (1724 – 1804)

  1. Taljaard zegt:

    Let us first divide cognition into rational analysis.
    And sensory perception (which Descartes considered valueless).
    Now reason gives us concepts, which are true, but tautological.
    Sensation gives us images, whose content is phenomenal.

    Whatever greets our senses must exist in space and time.
    For else it would be nowhere and nowhen and therefore slime.
    The space and time we presuppose, before we sense reality.
    Must have an innate subject transcendental ideality.

    Thus space and time are forms of our perception.
    Whereby sensation’s synthesized in orderly array.
    The same must hold for rational conception.
    In everything we think the laws of logic must hold sway!

    Geliked door 1 persoon

  2. Taljaard zegt:

    En weten jullie wat nu zo leuk is?
    Het christendom, dat net als Kant de mens als moreel subject centraal stelt, valt inderdaad binnen de grenzen van Kants rationaliteit!
    Dat hij dit eigenlijk aan Augustinus heeft ontleend maakt dit inzicht niet minder belangrijk.
    Het categorische imperatief (”wat niet wil wat u gescheidt, doe dat ook een ander niet”) is zlefs de samenvatting van de Bijbel in een notendop.

    Geliked door 1 persoon

  3. De mensheid kent twee elkaar bestrijdende ideologien. Het materialisme dat als waarheid enkel empirische kennis aanvaard en het religieuze geloof verwerpt en het idealisme dat omgekeerd alleen het geloof (in een opperwezen) als waarheid aanvaard en wetenschappelijk bewijs verwerpt.
    De Joodse en christelijke filosofie is niet in staat om de islamitische ideologie van de terreur te ontdoen van het predikaat religie vanwege het gezamenlijke begrip ‘geloof’.
    Kant’s idealistische filosofie onderscheid de categorische imperatief van de hypothetische imperatief. De categorische imperatief handelt in de begrippenwereld van Kant over de ethische zeden.
    Dit betekent bij Kant dat begripppen als: oud klassieke Atheense porno, geestelijk beledigen, moord of doodslag enz. allemaal begrippen van dezelfde orde zijn.
    Voor mij geldt dat de vraag van leven of dood: Wanneer is de dood moord en wanneer legitiem ? de vraag van de eerste orde is en zijn alle andere menselijke handelingen daarvan een secundaire afgeleide.
    De vraag is niet of er een bewijs of geen bewijs bestaat van het wel of niet bestaan van een opperwezen maar de vraag of de mens omringende en menselijke innerlijke natuur eindig of oneindig is in de allergrootste afmeting van het heelal en het allerkleinste tot dusver bekende deeltje (tau neutrino). Als de natuur oneindig is dan is een opperwezen secundair.
    De Baghavat Gita spreekt in Hoofdstuk 13, De Schepping en de schepper: Hij (opperwezen) is binnen zowel als buiten alle wezens, beweeglijk of onbeweeglijk.
    Dominee Klaas Hendrikse betoogt that he did not believe in God’s literal existence but as something that ‘happens.’ Klaas Hendrikse has described God as “a word for experience, or human experience” and said that Jesus may have never existed.
    Elk mens heeft voorouders die 125.000 jaar in het verleden teruggaan. De stelling van Joodse gelovigen tot 1 van de oudste volkeren te horen claimt een ridicule obscurante morele autoriteit of superioriteit boven anderen. De Joodse gemeenschap bestaat bij het verschijnen van de Tenach in de 4e tot 6e eeuw BCE. De archeologie heeft nauwelijks bewijs gevonden voor het bestaan van koning david en geen bewijs voor slavernij in Egypte. De Joodse tijdrekening stelt 2014 gelijk aan 5775 en in het jaar 3761 BCE werden Adam en Eva gecreëerd. In Nederland bouwde men op dat moment hunnebedden en Gobleki Tepe en Jericho dateren van ongeveer 10.000 BCE.
    Elk mens heeft een door de natuur gegeven en onvervreemdbaar vermogen tot het hebben van morele opinies met als hoogste opvatting die over leven en dood. Deze morele opinies zijn in geheime stemming beschermd en dragen in democratische verhouding bij aan het opstellen van wetten voor en door de mens.
    Voor de duale ideologie van terreur – islam – is de dood de waarheid. Het dualisme van de islam betekent dat ook de leugen waarheid is om de hele ideologie van de islam te verbreidden.
    Nogmaals: de mensomringende en menselijke natuur is oneindig maar de persoonlijke moraal over leven en dood is eindig. De burger is gelijk voor de Wet maar daarbuiten is de burger verschillend. De Staat mag niet discrimineren maar de burger wel indien het geen monopolie of levensnoodzakelijkheid betreft.
    Tot slot: The Code of Ur-Nammu is the oldest known law code surviving today. It is from Mesopotamia and is written on tablets, in the Sumerian language c. 2100–2050 BC.
    1. If a man commits a murder, that man must be killed.
    Aristotle’s Infinity
    http://en.wikipedia.org/wiki/Code_of_Ur-Nammu
    Aristotle’s concept of infinity was not as we might think some all-encompassing notion that contains everything. It was the opposite he believed infinity was innate in every piece of matter in the universe. Therefore infinity is part of the ultimate nature of matter whatever shape or form that it might take in a particular object. He believed in a potential infinity that could continuously be divided up into smaller and smaller parts just like we have in mathematics. For Aristotle’s concept of infinity to be part of the nature of reality there would have to be a continuum of creation with creation continuously coming into existence bubbling up at the extremely small scale of the quantum level of the atoms. But in modern physics we have the Planck length and the Planck time that sets a limit to how small we can divide space and time. Therefore people say Aristotle was wrong and matter cannot be continuously divided up into infinity smaller parts. This video will explain a process with the Planck Constant being constant of action within the process that forms space and time. Therefore the Planck Constant is always there representing part of the geometry that form the infinity of space and eternity of time.

    Like

  4. Wachteres zegt:

    Interessant, informatief artikeltje, Tom.

    Moeten we meer doen, iets opbouwends ter compensatie van het nieuws over de islamisering.

    Like

    • Tom Hendrix. zegt:

      @ Wachteres: 07.17. uur. Bedankt Wachteres. Als er reageerders zijn, die het boek wensen te bestellen, dan kan dat. Ik mail nog het ISBN nummer door, het is uitgegeven bij uitgeverij Boom te Amsterdam.

      Like

  5. Jan zegt:

    Kant stelde dat moraal zonder religie mogelijk is. Kijk ik naar het handelen van socialisten, moslims en atheïsten is duidelijk dat hij geen gelijk had.

    Like

    • Tom Hendrix. zegt:

      @ Jan: 07.48. uur. Tja, Jan, daarover kunnen wij van mening verschillen en dat mag. Bijvoorbeeld uit de oudheid, de filosoof Socrates, die een nobel en waardig mens was. En heden ten dage, kom ik ongelovige mensen tegen, waarvan ik persoonlijk vind, dat ze zeer integer zijn, in hun doen en handelen. Ik zelf ben van mening, dat de MENS zelf een keuze kan maken, kies ik moreel voor het GOEDE, of kies ik voor het KWADE. De chinese filosoof Confucius zei het ook al eeuwen voor de geboorte van het Christendom, citaat: “Behandel ieder mens, zoals jezelf behandelt zou willen worden”.

      Like

      • Ekster zegt:

        Zo is het maar net, Tom. Religie heeft meer kwaad dan goed gebracht en is onnodig. Het volgen van de gouden regel is voldoende om een goed mens te zijn.

        Like

      • Jan zegt:

        Ethiek los van religie heeft nog nooit een levensvatbare maatschappij opgeleverd. Zij gingen allen ten onder. Is er slechts ethiek bepaald degene met de grootste macht de politieke weg en het resultaat er van kunnen wij dagelijks om ons heen zien.

        Like

    • Theresa Geissler zegt:

      @Jan, 7.48U.: Waarom Atheïsten, Jan? Er is geen enkele steekhoudende reden denkbaar waarom dat zo zou zijn.
      Het gaat er maar net om, dat men regelmatig te rade gaat bij zijn geweten -zie ook het antwoord van Tom- En dat kan bijvoorbeeld ook heel goed vanuit het Humanistische principe, dat veel atheïsten binnen haar gelederen heeft.
      Daarnaast kunnen WIJ dan van mening zijn, dat moslims geen religie hebben -wij stellen dat zij een ideologie hebben, maar zelf zien zij dat heel anders en je moet in dit verband uit blijven gaan van wat uit hen zelf komt: De Ware Gelovige, die in onze ogen inderdaad gewetenloos handelt. Ook christenen deden dat vroeger, bijvoorbeeld de inquisitie. Het verdwijnen van al die hardvochtigheid had, of je het nu leuk vindt of niet, toch ook weer met een dosis humanisme te maken dat gaandeweg aan het geloofsleven werd toegevoegd.
      ‘Het handelen van moslims’ dat klopt. ‘Het handelen van socialisten…..Tja, klopt ook, al is het ook hier weer: Zij vinden zelf van niet, maar het handelen van Atheïsten…..Nee, dat komt me wat te onbepaald voor, sorry…….

      Like

      • Tom Hendrix. zegt:

        @Theresa Geissler: 12.38. uur. Daar ben ik het geheel mee eens, Theresa. Ieder individu/persoonlijkheid heeft de mogelijkheid om zelf te rade te gaan bij zijn/ haar GEWETEN. Het GEWETEN staat los van enige GELOOFSOVERTUIGING. Zelfs een inboorling diep in het oerwoud van Zuid-Amerika, of Nieuw-Guinea, zou zeer goed moreel en zedelijk humaan zijn ten opzichte van ieder ander mens!

        Like

      • Charles Martel zegt:

        @Tom Hendrix hierachter:”het geweten staat los van enige geloofsovertuiging”: ben het daar absoluut niet mee eens. Integendeel het geweten wordt gevormd door de geloofsovertuiging, reden waarom IS-terroristen geen geweten hebben. Kant’s gulden regel is een typisch product van de christelijke beschaving, in een ‘redelijk’ omhulsel gegoten.

        Like

  6. Tom Hendrix. zegt:

    Hierbij het ISBN nummer, van het werk: “Religie binnen de grenzen van de Rede”, : 9789085069058 NUR 730. http://www.uitgeverijboom.nl

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s