“Onderworpen” van Michel Houellebecq

Screenshot_14

(Door: Petra de Geus)

Afgelopen week las ik “Onderworpen” van Houellebecq. Het boek is alweer 2 jaar oud, vroeger las ik zijn boeken sneller. Het verhaal leest heel goed, maar ondanks de plot vond ik het minder spectaculair dan zijn eerdere werk. Je weet het natuurlijk nooit met Houellebecq, dus analyse is nodig om op eventueel “diepere lagen” te komen.

Het boek speelt in de nabije toekomst, in het Frankrijk van 2022 en er zijn verkiezingen. Marine Le Pen verliest van de islamitische partij  die geleid wordt door een fictief persoon die Mohammed Ben Abbes heet. De hoofdpersoon François Huysmans is specialist, werkt als docent aan de Sorbonne, en is een hoofdpersoon zoals we die van Houellebecq wel kennen – klagend, drinkend en verlangend naar seksuele bevrediging schuifelt hij door het leven.

Het boek is een gedachteoefening over het islamitisch Frankrijk en wat wil Houellebecq ons daarover vertellen? De machtsovername lijkt nogal mee te vallen. De nieuwe president Abbes komt volkomen democratisch aan de macht. Hij komt in het Elysée en het ministerie van Onderwijs komt toe aan de Islamitische Partij. De halvemaan en ster komen op de Sorbonne, die dankzij de gulle Saoedische gevers ineens royaal in het geld zit. De vrouwelijke docenten worden ontslagen en de mannelijke  moeten zich bekeren, maar krijgen dan een drievoudig salaris en uitstekende universiteitswoningen in hele goede buurten. Mocht je er van af willen zien, dan krijg je een uitstekende afvloeiingsregeling in de vorm van een hoog en levenslang pensioen. Maar er is meer: mocht je besluiten door te gaan als bekeerde docent, dan is er de polygamie.  Er wordt een collega beschreven met een meisje van 15 voor in de slaapkamer en een vrouw van 40 voor in de keuken. Aan François wordt gezegd dat hij met zijn salaris er wel drie vrouwen op na kan houden. En hij hoeft zelf niet op jacht, er zijn bemiddelaarsters die voor hem een leuke 2e jaars studente zullen uitzoeken.

Er is meer: de gevolgen van de islamitische machtsovername zijn naast een beter loon ook dat de vervelende hangjongeren van het winkelcentrum ineens weg zijn, de werkloosheid wordt opgelost (want vrouwen mogen niet werken), het gaat prima met het onroerend goed vanwege de vraag uit Saoedi-Arabië en de Emiraten – andere zaken, zoals de hoertjes en de drank, blijven in status quo zoals voorheen beschikbaar. Marokko, Turkije en later Egypte en Libië zullen tot de EU toetreden. De nadelen – voor de hoofdpersoon – zijn beperkt. Vrouwen verdwijnen uit het openbare leven en waar ze er nog zijn, zijn ze nu decent gekleed, rokjes zijn uit het straatbeeld verdwenen. Later blijkt de Islamitische Partij 85% op de sociale voorzieningen te willen bezuinigen, maar de gevolgen daarvan worden verder niet beschreven.

En wat doet de hoofdpersoon? Eerst kiest hij voor het pensioen, maar later laat hij zich overhalen en bekeert hij zich.

Ik ga er van uit dat het boek als provocatie bedoeld is, maar waarin zit die dan eigenlijk? Om de islam als succesvol en vredelievend voor te stellen, het opportunisme van de Franse middenklasse, het masculiene perspectief, of dat het wel meevalt om als land nationaal en cultureel zelfmoord te plegen?

Doorgaans gaat het bij Houellebecq om de relatie – of het gebrek daaraan – tussen maatschappelijk succes en succes op het gebied van de liefde. In deze roman biedt de islam beide, een riant salaris en willige, gehoorzame vrouwtjes. Het is lachwekkend in zijn consequentie, de misantrope hoofdpersoon François wordt aan het einde als Alfa male neergezet, terwijl tegelijkertijd gesuggereerd wordt dat een bemiddelaarster voor hem een 2e jaars studente als bruid zal zoeken en dat die heel gelukkig zal zijn om zijn vrouw te mogen worden – dat is een leuk contrast.

Het is aandoenlijk dat er nog bij gezegd wordt dat de jonge bruidjes heel blij zouden zijn om met hem te trouwen. Wat is dit, een misplaatst schuldgevoel of een flauwe, wereldse afspiegeling van de 72 paradijselijke maagden, een profane versie van de islam als pornoparadijs?

Na deze introductie kunnen we kijken of er diepere lagen zijn. Ik zie er twee, namelijk Huysmans en “Histoire d’O”. In “Onderworpen” is François, de hoofdpersoon, Huysmans specialist. Huysmans, de decadent en voorloper van het symbolisme – er is een parallel met Reve – bekeerde zichzelf tot het katholicisme. Dus als je je tot het katholicisme kunt bekeren, waarom dan niet tot de islam, is dat de vraag die Houellebecq wil stellen? Nou, er zijn heel wat verschillen, ik hoef hopelijk het rijtje eerwraak, huiselijk geweld, homohaat, terreuraanslagen, steniging, genitale mutilatie niet af te maken? Blijkbaar zit er een Oedipaal lijntje aan dit argument, want in het boek laat Houellebecq de vader van François twee maal getrouwd zijn,  met twee totaal verschillende vrouwen. Een totale levensbreuk is dus mogelijk en misschien wel niet zo gek, lijkt hij daarmee te willen zeggen; zo vader, zo zoon.

Een andere laag is de vergelijking van de islam met het boek “Histoire d’O”, waarin overgave een grote rol speelt. Natuurlijk, voor sommige mensen is dit een manier van leven, maar om de rol van de vrouw in de islam te vergelijken met een SM-roman lijkt me eerder een fantasie die ontspruit aan onvervulde verlangens en een onderwerp voor de borreltafel. Het is in elk geval een gruwelijke ontkenning van alle vrouwen die mishandeld, tot slavin gemaakt, verminkt of vermoord zijn, omdat zij niet aan de islamitische dwang wilden voldoen.

De laatste zin van het boek “Ik zou er geen spijt van hoeven hebben” lijkt me een variant op Edit Piaf’s je ne regrette rien, en is even wrang als bovenstaande argumenten, want het opportunisme en de seksuele gemakzucht van de academische intellectueel François vindt werkelijk geen enkele rechtvaardiging in het moeilijke leven dat zij heeft gehad. Bovendien is het vreemd om in een dergelijk anti-vrouw boek in de laatste zin een vrouw te citeren. Of is dat de boodschap?

Er is geen enkel argument om je tot de islam te bekeren, tenzij je werkelijk met de dood wordt bedreigd. Lees hiervoor het verhaal van Shabbatai Zvi, om maar eens iemand te noemen. En ook dan kun je altijd nog je eigen opvattingen in je hart houden.

Maar hoe moeten we de roman zien? Is Houellebecq van mening veranderd en aan het appeasen geslagen? Of zit er een diepere ironie verborgen om de islam als acceptabel te presenteren voor geile losers? De schrijver put erg selectief uit de mogelijkheden van een Frans islamitisch toekomstscenario. De zachte islamisering zoals in de roman wordt voorgesteld, is niet erg geloofwaardig, doordat de Saoedi’s en Emiraten als geldschieters worden aangewezen en zij voorstanders zijn van een fundamentalistische islam. De schrijver neemt niet zozeer stelling, hij wrijft eerder deze ongemakkelijke observaties onder de neus. De roman wint mijns inziens wel aan humor als je de naam van de hoofdpersoon François als een verwijzing ziet naar de voormalige socialistische president en islam-knuffelaar François Hollande. In dat geval richten de pijlen van deze roman zich op de eerloze gemakzucht van de socialistische islam-knuffelaars. Ook zou de naam François als personificatie van Frankrijk opgevat kunnen worden. In dat geval geldt het in de roman tentoongestelde opportunisme heel Frankrijk, met seksuele zekerheid als glijmiddel voor een overdracht van de sleutels van het land aan de islamitische machthebbers. Nationale zelfmoord was nog nooit zo lekker, zo comfortabel, voor mannen dan.

En ineens had ik het, de titel is “Onderworpen”, dat is wat islam betekent; de Franse nationale zelfmoord, gedreven door laffe gemakzucht en lust – dat is haar variant van onderwerping. In de titel “Onderworpen” komen de islam en de eerloze Franse nationale en culturele zelfmoord in een enkel woord samen. Dat is ironie, diep- , diep- , diepzwarte ironie.

Door:
Petra de Geus (mei 2017)
(voor www.ejbron.wordpress.com)

Over E.J. Bron

www.ejbron.wordpress.com
Dit bericht werd geplaatst in "Religie van de vrede", Dhimmitude, Frankrijk, Islam, Islamisering, Krankzinnigheid, lafheid. Bookmark de permalink .

14 reacties op “Onderworpen” van Michel Houellebecq

  1. Marc zegt:

    Beste Petra,

    Fantastisch dat je zo volledig dit boek behandeld. Het is alweer enige tijd geleden dat ik het heb gelezen, maar juist je laatste alinea beantwoordt de vragen die je eerder aan jezelf stelde aangaande dit boek.

    Dit boek is niet alleen een schets van hoe het in Frankrijk zeer goed kan gaan, maar in heel het Westen. Het maakt duidelijk dat, tegen een achtergrond van door nationalistische partijen nipt verloren nationale verkiezingen, een apaiserende multiculturele politiek-correcte elite het land verkoopt aan de islam. Een parallel, in Frankrijk, is te trekken met de oproep, van alle traditionele en linkse partijen die in de eerste ronde van Le Pen verloren, aan hun achterban om in de tweede ronde dan maar Macron te stemmen, wat gebeurde. Macron is in Frankrijk een volstrekt nieuwe ster aan het politieke firmament, waarvan niemand nog de diepere waarden kan inschatten. Deze nieuwe ster wordt in Houllebecq’s boek ingevuld door een islamistische partij op Franse bodem.

    Wat Houllebecq laat zien met zijn boek is dat dit scenario in de Franse politiek, of elders in het Westen, zomaar en daadwerkelijk, de nieuwe politieke realiteit kan zijn. En hiermee zou een einde zijn gekomen aan de bestaande westers geïnspireerde politiek in het Westen.

    Voor mij is dit boek geen fictie of fantastisch verhaal, maar een accurate voorspelling van de politieke situatie in tal van westerse landen binnen 25 jaar.

    Like

  2. Edjan zegt:

    Ik heb het boek ook gelezen, een jaar geleden, en wat me vooral bij is gebleven, is de decadentie en leegheid van onze samenleving zoals Houllebecq hem beschrijft. Een hele kunst om daar over heen te lezen.
    Op bijna elke bladzijde wordt wel een slof sigaretten weg gepaft en nog een flesje wijn opgedronken. Als je het boek leest, krijg je er een gratis drankencatalogus bij. Relaties zijn oppervlakkig en zeer tijdelijk: het moet wél leuk blijven.

    Wat Houllebecq ons primair voor houdt, is dat onze samenleving hedonistisch is geworden, dat er geen echte drijfveren en idealen meer zijn. Wetenschap en kunst zijn feitelijk dood. Terugkeer naar de godsdienst, wat Huysmans nog lukte, kan niet meer: we zijn te ver heen. Vermolmd.

    Dus als je de leden van een dergelijke samenleving voorhoudt dat ze na de bekering door mogen gaan met roken, drinken en oppervlakkige relaties: dan heeft er niemand bezwaar. Als je je bekeert, ga je er zelfs op vooruit.

    De enige oppositie tegen de “overgang” (de onderwerping), stelt Houllebecq, is de fundamentalistische moslimbroederschap die de religieuze teugels wil aanhalen. Maar zij moeten nog 10, 20 jaar geduld hebben. Eerst de onderwerping en dan het fundamentalisme.

    En nee, het is geen feministische roman. In de echte wereld zijn de feministen fanatieke pleitbezorgers van de islam. En nee, in deze roman komt van de vrouwen (duidelijk de slachtoffers van de hele transactie) geen enkel verzet. Misschien moeten de vrouwen dáár eens over nadenken in plaats van maar weer eens in de verongelijkte slachtofferrol te kruipen.

    Like

    • Theresa Geissler zegt:

      Je kunt je trouwens ook afvragen, waaróm de schrijver van die kant van de vrouwen geen enkel verzet laat uitgaan:
      On-uitgesproken geringschatting van het wezen “vrouw?” Ik meen hier en daar gelezen te hebben, dat die Houellebecq een aparte sinjeur is en hij zal in dat opzicht zeker niet de eerste en enige zijn.
      Overigens: Huysmans! Mijn kop er af als dat geen verwijzing is naar de 19de-eeuwse ‘romancier-noir’ Joris-Karl Huysmans, de “decadent tussen de Duivel en God.” -Keerde laat in zijn leven eveneens terug tot het katholicisme, na vele decennia in de ban van het occultisme te zijn geweest.
      Moet dit boek toch eens te pakken zien te krijgen.

      Like

      • Marc zegt:

        @Theresa,

        Houllebecq toont hier het man zijn van de zwakke, die natuurlijk altijd voorkomen. Dit karakter is dus niet dat van Houllebecq, maar dat van vele autochtone mannen zoals hij dat signaleert. Anders gezegd: hij zou het met je eens zijn.

        Like

    • Taljaard zegt:

      @Edjan
      Met zijn beschrijving van de decadente en hedonistische leegheid van het bestaan treedt Houllebeq m.i. in de voetsporen van Celine en Sartre. Sartre beschouwde deze decadentie en leegheid als een consequentie van de kleinburgerlijke Franse cultuur waar hij zich tegen afzette met zijn idealistische marxisme.
      Eigenlijk op dezelfde manier als Destouches/Celine deze kleinburgerlijkheid verwierp. Met dat verschil dat Celine ieder idealisme verwierp en sympathiseerde met radicaal rechts omdat hij ieder geloof in de goedheid van de mens was kwijtgeraakt..

      Houllebeq’s distopische werk doet mij dus denken aan zowel Sartre als Celine, die beiden hoogst cultuurkritisch waren, maar er tegengestelde zienswijzen uit destilleerden.
      De mogelijke nachtmerrie van een geislamiseerd Frankrijk wordt door Houllebeq op een puur descriptieve manier aan de orde gesteld, waarbij hij het aan de lezer(es) overlaat om hier een conclusie uit te trekken.
      De cultuurkritische Franse literaire traditie blijft echter volgens mij ook in zijn werk de meest dominante rode draad.

      Thomas Mann windt er als Duitser wat dat betreft helemaal geen doekjes om.
      Hij beschrijft in zijn werk gewoon dat culturele decadentie altijd voert tot de ondergang, omdat zij zowel in het persoonlijke als collectieve zwakheid genereert en het menselijke subject zo tot een willoze en onweerbare slaaf van de hem omringende omstandigheden doet verworden.
      En 10 tegen 1 dat Houllebeq, naast Sartre en Celine, ook Mann goed heeft gelezen, alsmede natuurlijk Orwell.

      Like

      • Edjan zegt:

        @ Taljaard. Dank voor uw reactie. Misschien is het ook wel een onvermijdelijke ontwikkeling? (ik ben nogal een mechanist) Vanaf de zestiger jaren hebben er een groot aantal veranderingen plaatsgevonden die toen verbeteringen leken maar zich nu manifesteren als een groot gapend gat. Een appel wordt rijp en gaat daarna onherroepelijk rotten.
        Een Franse professor merkte ooit op dat iedereen bij grote veranderingen in de geschiedenis natuurlijk wilde weten wat daarvan de oorzaak was. Maar, vond hij, je kon wel proberen achter de coulissen te kijken, maar wat je zocht, vond je daar niet. Hoe harder je zoekt, hoe minder je vindt, misschien.
        Nou ja, beter dat je het niet weet dan dat je het projecteert op de satan, het alwetende oog of foute stemmentellers. Vind ik.
        Thomas Mann zal ik gauw eens gaan lezen. Eerst Gogol.

        Liked by 1 persoon

      • paulzwueste zegt:

        Lang leve Gogoil…!

        Liked by 1 persoon

      • Nemesis zegt:

        @ Paulzwüste: bedoelde je misschien Nicolajev Gogol ??

        Like

      • paulzwueste zegt:

        Natuurlijk bedoelde ik Gogoil, Nemesis.
        De grootste kunstenaar van Rusland.
        De auteur van “Dode Zielen, De Neus, Dagboek van een Gek.”
        Zijn belangrijkste werken vind ik.
        Ja, Gogoil. Wie zou hem niet kennen…?

        Helaas véél te vroeg gestorven.
        Arme Gogoil….

        Like

      • Marc zegt:

        @Edjan op 15.43

        Als je Celine zijn geloof in de mensheid kwijtraakt, zoals ik dat ook doe, dan ben je toch niet direct radicaal rechts?

        Definieer de term ‘radicaal rechts’.

        Like

  3. Marc zegt:

    Gewoon te koop voor 12,50

    Like

  4. Gert Jan Reitsma zegt:

    Wat me in ,ijn gedachten schoot was, dat er al duizenden jaren geleden een voorzegging was van de komst van de islafieten. Lees even met me mee: Jesaja 51 vers vers 23: “Maar Ik zal hem(de beker van Gods grimmigheid) geven in de hand van hen die u bedroeven, die tegen uw ziel zeiden: WERP JE NEER(ONDERWERP JE=ISLAM) , dan lopen wij over je heen. En u legde uw rug neer als was u aarde, als was u de straat voor wie daarover heen gaan”. Verdere toelichting overbodig..

    Like

  5. Marcel zegt:

    Over een dystopie gesproken. Het is zooo jaren ’70 van de vorige eeuw dat je voor een goede dystopie nog een heel boek moest lezen. Inmiddels is het 2017. Een enkele blik op een gemiddeld krantenartikel uit een gemiddelde krant volstaat tegenwoordig.

    https://www.trouw.nl/home/aangifte-mag-van-de-fiscus-minder-soepel-worden~a1d193f7/

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s