Waarom vieren we Sint Maarten?

Screenshot_237

Een standbeeld van Sint Maarten voor de basiliek in Tours.

(Door: Florian Prommer – Vertaling: E.J. Bron)

Op 11 november vieren we Sint Maarten met lampions. Dan gaan kinderen van deur tot deur om een liedje te zingen. Naar aanleiding van de 1700ste verjaardag van de beschermheilige van de armen en de bedelaars, Sint Maarten, hebben we de belangrijkste feiten rondom Sint Maarten samengesteld.

Wie was Sint Maarten? De geschiedenis van de heilige

De heilige Martinus van Tours kwam in het jaar 316 na Chr. in het huidige Hongarije ter wereld. Al op 15-jarige leeftijd sloot hij zich aan bij het Romeinse leger. Gedurende zijn diensttijd in Frankrijk (destijds heette dat nog Gallië) kwam het op een bitterkoude winterdag van het jaar 334 voor de stadspoort van Amiens tot een ontmoeting met een bedelaar. Deze vroeg de Romeinse soldaat om een aalmoes. Martinus had medelijden met de arme man, die door niemand werd geholpen. Hij sneed met zijn zwaard zijn mantel in tweeën en gaf de bedelaar er eentje van. De volgende nacht zag hij volgens de overlevering Christus in zijn droom die zich bekendmaakte als de kou lijdende bedelaar aan wie hij de helft van zijn mantel had geschonken.

Martinus liet zich dopen, werd leerling van bisschop Hilarius van Poitiers, stichtte een klooster en werd tien jaar laten tegen zijn wil gekozen tot bisschop van Tours. Volgens de legende had hij zich verstopt in een ganzenstal om zich zodoende aan het bisschoppelijk ambt te onttrekken, maar werd hij verraden door het gesnater van de ganzen. Als bisschop hield Martinus zich vooral bezig met de missionering in het destijds nog grotendeels heidense Europa en stichtte talrijke parochies en kloosters. In plaats van in een residentie woonde hij in een kloostercel.

Martinus van Tours stierf op de leeftijd van 81 jaar een natuurlijke dood en werd op 11 november 397 onder massale belangstelling van de bevolking begraven en later heilig gesproken. Sint Martinus neemt in de kerkgeschiedenis ook daarom zo´n belangrijke positie in, omdat hij niet vanwege zijn dood als martelaar heilig werd verklaard, maar omdat hij een zedelijk leven leidde en veel mensen hielp door zijn naastenliefde en zijn barmhartigheid.

Sint Maarten heeft het christelijk ideaal belichaamd

“Anders dan vele bisschoppen is hij niet gevallen voor de pracht en praal die het ambt met zich meebrengt”, zegt Michael Ritter, deskundige op het gebied van gebruiken van de Beierse Vereniging voor Heemschut. “Hij leefde een voorbeeldig ascetisch leven.” Daarom en vanwege zijn inzet voor de armen zou het volk hem zo vereerd hebben, verklaart Ritter: “Martinus van Tours heeft het christelijk ideaal belichaamd.”

Sint Maarten: nationale heilige en beschermheilige

Koning Clovis I verhief Martinus van Tours postuum tot nationale heilige en tot beschermheilige van het Frankisch-Merovingische volk. Op grond van de grootte van het toenmalige Frankische rijk verbreidde het gebruik van de verering van Martinus zich al vroeg in grote delen van Midden-Europa, vertelt Ritter. Sint Maarten is o.a. de beschermheilige van de reizigers, de armen, de bedelaars en de ruiters.

Wanneer vieren we Sint Maarten?

De heilige Martinus stierf weliswaar al op 8 november van het jaar 397, hij wordt echter drie dagen later herdacht. Want op 11 november werd de bisschop in het Franse Tours begraven. Ritter vermoedt dat die dag al in de vroege middeleeuwen Sint Maartensdag is geworden. De heilige wordt op 11 november met talrijke gebruiken geëerd. “Enkele gebruiken van Sint Maarten zijn bewijsbaar afkomstig uit de 16e en de 17e eeuw”, zegt Ritter. Voor hem staat vast: “Sint Maarten is naast Sint Nicolaas de meest interessante figuur qua gebruiken die we kennen.”

Waarom is er met Sint Maarten een Sint Maartenvuur?

Een van de oudste gebruiken met Sint Maarten is het Sint Maartenvuur. Dat deze echter is terug te voeren tot voorchristelijke vuurgebruiken van de Germanen, beschouwt Michael Ritter als pure speculatie. “Een bewijsbare achtergrond is er niet.”

Wat betreft de gebruikendeskundige houdt het Sint Maartenvuur eerder verband met een Bijbel-passage uit het nieuwe Testament: de gelijkenis van het licht onder de korenmaat. Deze zegt dat men zijn licht, bedoeld wordt waarschijnlijk het geloof, niet moet verbergen, maar de wereld in moet dragen.

Waarom is er met Sint Maarten een optocht met lampions?

Hierbij passend dragen de deelnemers aan de Sint Maarten optochten allemaal lichtjes in de vorm van lampionnen voor zich uit. De optochten op hun beurt zijn volgens Ritter terug te voeren op oude gebruiken, waarbij kinderen en armen van huis naar huis trokken en om een gift verzochten. Destijds konden de schenkers, evenals de heilige Martinus aan de bedelaar in Amiens, hun naastenliefde bewijzen.

Tegenwoordig zijn de optochten in het donker met Sint Maarten eerder een belevenis voor de kinderen. Op veel plaatsen wordt echter geld voor gemeenschappelijke doen ingezameld. Ritter zegt: “Een heel mooi idee. Zo blijft het idee om armen te helpen, bewaard.”

Bron:
www.merkur.de
Door: Florian Prommer

Vertaald en bewerkt uit het Duits door:
E.J. Bron
(www.ejbron.wordpress.com)

Over E.J. Bron

www.ejbron.wordpress.com
Dit bericht werd geplaatst in Christendom, Historie, katholieke kerk. Bookmark de permalink .

31 reacties op Waarom vieren we Sint Maarten?

  1. Theresa Geissler zegt:

    Het was hier, in de Kop van Noord-Holland, de hele 20ste eeuw een gewilde traditie, maar er is nu niets meer van over. Hier is vanavond tenminste niemand aan de deur geweest.
    En vroeger…..Mijn overbuurmeisjes gingen met m i j toen ik vier of vijf was, ik ging later weer met m i j n jongere overbuurkinderen, die gingen later ook weer met jonger grut en zelfs mijn zóón en zijn vriend gingen ná 2001 nog met het neefje van zijn vriend! Dat was de truc als je er langzamerhand zelf te oud voor geworden was: Door zogezegd de kleintjes te ‘begeleiden’ kon je het zelf nog een paar jaren blijven doen.
    Maar die belangstelling is er nu toch grotendeels áf, schijnt het.

    Geliked door 1 persoon

    • willie zegt:

      Tja Theresa, ” Maar die belangstelling is er nu toch grotendeels áf, schijnt het.”
      hier blijkbaar niet ?
      http://mechelen.mapt.be/wiki/Sint-Maarten

      Like

      • Nemesis zegt:

        Hier bij ons ook niet. Leuke optocht met de kindertjes en hun zelfgemaakte lampions, die vrolijke liedjes kwamen zingen voor een handje vol snoepjes. De ouders als begeleiders waarmee ik nog een tijdje door het open raam heb gepraat. Tot slot kregen we nog een dankliedje te horen. Heel leuk.

        Like

      • Theresa Geissler zegt:

        Duitsers genieten veel meer van dat soort dingen: Dat is altijd al zo geweest.
        Geloof me, ik weet dat als geen ander. Maar ik heb dan ook het sterkste voorbeeld ooit bij de hand: Neurenberg!
        Dat mag men voor mijn part met een korrel zout nemen. maar het is gewoon wèl zo.

        Like

    • BertG. zegt:

      Al zeker ruim zo’n 15 jaar komen hier geen kinderen meer aan de deur op 11-11.
      Je hoort ze zelfs niet eens meer.
      Hier in de polder was het ook altijd een traditie, maar blijkbaar inmiddels ook hier uitgestorven.

      Like

      • Theresa Geissler zegt:

        Ah, hoort men het gelukkig ook van een ander!
        Geen idee, hoe dat komt, eigenlijk.

        Like

      • BertG. zegt:

        Hoe dat komt?
        Omdat geen enkele verstandige ouder ze kotter meer ’s avonds over straat durft te laten lopen zonder begeleiding van een volwassenen.

        Like

  2. guusvelraeds zegt:

    Er zijn al plaatsen in Europa waar Sint Maarten anders of niet meer gevierd wordt vanwege islam.

    http://www.nieuwreligieuspeil.net/node/1245

    Like

  3. Ik liep als kind mee met lampionnenoptocht, gewoon omdat dat moest. Ik heb nog nooit kinderen aan de deur gehad met Sint Maarten en dus ook nooit snoep hiervoor in huis gehaald. het zegt me totaal niets!

    Like

  4. Jan Wandelaar zegt:

    Geliked door 1 persoon

  5. Oeps48 zegt:

    Dames en Heren.
    Ik heb wel eens gehoord, dat met name in Amsterdam en enkele andere streken van Noord Holland Sint Maarten wordt gevierd. Of het in andere streken boven de rivieren wordt gevierd, weet ik niet. Beneden de rivieren in het katholieke Brabant wordt Sint Maarten niet gevierd. De meeste mensen zullen er zelfs nooit over gehoord hebben. Wij vieren Sinterklaas en Zwarte Piet en carnaval en Kerstmis, Pasen en Pinksteren. En wij houden kermis. En wij doen aan Allerzielen en Allerheiligen. En natuurlijk doen wij ook aan koningsdag en aan de dodenherdenking en bevrijdingsdag. En Hemelvaartsdag is ook een vrije dag. En Halloween vieren wij eigenlijk ook niet.
    Ik begrijp dat Sint Maarten een beetje in het slob is geraakt. Jammer voor de kinderen, dat deze locale Hollandse traditie dreigt uit te sterven.
    O ja, in de zomervakantie gaan de opgroeiende jongeren feestend en beestend uit hun dak in Catalonië.

    Geliked door 2 people

    • Thom zegt:

      Vroeger in Brabant ook St Hubertus . Dan bakte de bakker hubkes. Met Allerzielen was het pesjonkelen, St Maarten daar deden ze in Brabant niet aan. Wekl met Aswoensdag als je na carnaval de kroeg kwam nog een askruisje halen.

      Geliked door 2 people

      • Theresa Geissler zegt:

        Nee, klopt helemaal: Aan Sint Maarten deden ze in Brabant niet. Mijn grootvader, de Brabantse-hoofdonderwijzer-in-West-Friesland keek er maar raar tegenaan en noemde het “bedelen.” Hij wou daarom niet, dat zijn kinderen er aan meededen: Het gezin van “Meester” dat in zo’n deftige ambtswoning woonde, had tenslotte nog een zekere náám hoog te houden. Meestal moesten mijn moeder en haar zusje Maria (Miep) het op een akkoordje gooien met hun moeder om tóch een paar huizen te mogen meedoen.
        Overigens was dat “standsbewustzijn” zeker niet alleen iets van Brabanders: In Haarlem, waar zeer zéker aan Sint Maarten werd gedaan, waar het zelfs volkomen was ingeburgerd,leefde precies hetzelfde bij de ‘gegoede standen’, bijvoorbeeld bij de familie van wijlen de schrijver Godfried Bomans: Vader Kamerlid voor de Rooms-Katholieke Staatspartij, woonden “op stand”, dús kinderen mochten niet meedoen aan Sint Maarten: Het waren árme kinderen, die dat deden; ze hadden het “minder” en men moest daar “lief” voor zijn – al mochten tegelijkertijd de kinderen Bomans weer niet met ze omgaan…
        Ach, die goeie ouwe tijd toch… ARGH!

        Like

  6. Assyriër zegt:

    Bij mij kwamen dit jaar paar kinderen en mijn zoon ging later ook meedoen met zijn vrienden.Aldus in Twente

    Like

  7. Rene Kampers zegt:

    In ieder geval was St Maarten een man met karakter Het was uiterst vermoeiend om uren en uren met de rechterarm omhoog te staan voor die beeldhouwer

    Geliked door 3 people

    • LOL als ie ‘m wat gestrekter had gehouden. En Sint Maarten is zoals al die andere heiligen een project van de propaganda afdeling van het Vaticaan waarbij de reeds duizenden jaren in zwang zijnde gebruiken en volksfeesten werden gekerstend. Ik wil alle religies tegen de muur en vervangen door onze oorspronkelijke en gewoon menselijke religie waarbij we door het vieren en respecteren van de hele natuur en alles wat er verder is, God een blik mogen geven op Zichzelf.

      Like

      • Oeps48 zegt:

        @ Breinbrouwsels (12 november 2017 om 11:01)
        Dames en Heren.
        Terugkeren naar onze Germaanse roots, heeft wel wat. Respect betonen voor de natuur en de mysteries van het bestaan, heel graag. En oude tradities in ere herstellen en vieren, ja fantastisch. Maar maak er alsjeblieft geen nieuwe religie van.

        Geliked door 1 persoon

      • BertG. zegt:

        Oeps, toch is daar nog wel wat van over gebleven.
        Kerstbomen, eieren met pasen, en vast nog wel een paar tradities.

        Geliked door 1 persoon

      • @Oeps48
        Ik denk echt dat we ’t verplicht moeten stellen maar dan in een vorm dat ’t niet verplicht is. Zoals katholieken die wel katholiek zijn maar niet practiseren. Anders krijg je weer hetzelfde geouwehoer. Misschien hooguit bij de geboorte iemand de kans geven om vooralsdan uit te treden maar dan wel zweren dat je voor de rest je bek houdt en niet gaat zeuren over die van vroeger, van de katholieken of de moslims was toch leuker. Daar moeten we vanaf en dus zou het een soort staatsgoedsdienst moeten worden zoals in Iran maar dan op z’n Germaans Keltisch. Als ’t dan een keer ergens dondert ben je ook gelijk af van die kreet van O My God!

        Like

  8. Jules Vismale zegt:

    In 1966 schreef Willy Vandersteen een strip over Suske & Wiske, genaamd ‘Het rijmende paard’ waarin Professor Barabas zo ontroerd was geraakt door de naastenliefde van Sint-Maarten dat hij het beroemde schilderij ervan (waar Sint-Maarten in Amiens zijn mantel met een bedelaar deelde) in bruikleen had. Met behulp van een ‘Teletransor’ wilde hij Sint-Maarten tot leven wekken om de mensheid minder egoïstisch te maken maar de professor wekte toen alleen maar diens paard tot leven dat in rijmvorm sprak, kon vliegen, bloemen toverde met zijn hoeven en steeds naar zijn meester zocht, tot aan het eiland Sint-Maarten (!) toe.
    Uiteindelijk werd het paard omgeruild voor Sint-Maarten die alleen niet de macht bezat om de mensheid meer naastenliefde bij te brengen omdat in die tijd bijna 1.500.000 mensen honger leden en zij die teveel welvaart bezaten en dit niet deelden hun beschaving niet waard bleken, gelijk naar de inwoners van Stavoren die volgens een sage allemaal zo rijk en arrogant waren dat ze zelfs om graan niets meer gaven!
    Onze politici willen ons echter nog steeds in slaap sussen met de bekende uitspraak van Meneer de Uil van de Fabeltjeskrant: “Oogjes dicht en snaveltjes toe! Slaap lekker!” maar wij hebben thans allemaal gewoon hoofdpijn gekregen van die stinklui dat we haast niet eens meer fatsoenlijk kunnen slapen! Maar de EU-elite kan godzijdank evenmin fatsoenlijk meer slapen door de puinhoop die ze in Europa hebben aangericht en zich ooit tegen hen gaat keren!

    Like

  9. Republikein zegt:

    Een leuk verhaaltje maar geen wonder beschreven, zonder wonder geen heiligverklaring volgens de kattelieken.

    Like

  10. Guardiacivil zegt:

    Het internet doet onze cultuur ook de das om. Al meer dan 100.000 vier-jarigen hebben een mobieltje en vinden al het andere buiten hun mobieltje onzin. Ouders zijn mede schuldig aan dit gedrag en zelfs aan het verdwijnen van oer Hollandse tradities.
    Ik liep met mijn kinderen de lampionnen optocht en in de wijk gingen ze zingend langs de deuren. Dit was in de jaren ´50 tot en met de jaren ´80 de gewoonste zaak, maar daarna in de jaren ´90 kwam met veel zaken de kentering.
    Zo snel gaat dus de afbraak van onze cultuur.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s