Waar blijft het slavernijmonument voor de Nederlandse loonslaaf?

Screenshot_193

(Door: Wim van Schaik)

Het is midden 19e eeuw. De handel in slaven is afgeschaft en in 1863 schaft  Nederland, weliswaar vrij laat, ook de slavernij in de West-Indische koloniën af. In ons land wonen drie miljoen mensen. Ben je aan de onderkant van de samenleving geboren, dan heb je zwaar pech. Het leven van arbeiders en andere armen is alle eeuwen al hard geweest, maar tussen 1850 en 1870 is het ondraaglijk.  

De arbeider verkoopt zijn leven voor een paar gulden per week. Het grootste deel van zijn loon wordt in bonnen uitbetaald. Daarmee kan hij alleen in de dure winkel van de fabrikant terecht. ‘Anders verzuipen ze hun loon toch maar’. In werkelijkheid laat het gezinsbudget geen enkele speling toe. Moet er bijvoorbeeld een groter kledingstuk worden aangeschaft, tweedehands bij de uitdrager, dan kan dat alleen met een voorschot op het loon. Dat moet dan in de weken daarna aangezuiverd worden. Dus droog brood eten en aardappelen met zout, zonder boter of vet.

Bergen aardappelen worden er gegeten. Aardappelen en meelpap. Ander voedsel is te duur. Als minimum wooneisen vermeldt een rapport: ‘Eén of twee kamers per gezin, niet meer dan twee volwassenen en één kind in een bedstee en voldoende regen- of welwater’.  Maar bijna nergens is een woning te vinden die aan deze bescheiden eisen voldoet. Men ligt ‘in kelders en holen opgestapeld’. Hele gezinnen, met acht kinderen soms, moeten het met één bedstee doen. Amsterdam telt 5000 kelderwoningen van amper 1.60 m hoog. Daarin moeten 20.000 volwassenen en kinderen met planken op de vloer droog zien te blijven terwijl de schimmel op de muren staat. En dan heb je nog ‘geluk’. Iedere avond vechten 65.000 paupers om een plek in de overvolle, vochtige slaapkelders. Kosten: 5 cent per nacht.

Veel tijd om in zijn ‘woning’ door te  brengen heeft de arbeider niet. Arbeidstijden van 16 uur en meer zijn geen zeldzaamheid. In de ‘tichelwerken’ in Franeker wordt in 1841 gewerkt van ’s morgens 2 tot ’s avonds 10 uur. Dat is met inbegrip van schafttijden 20 uur! Geen wonder dat de gemiddelde levensduur van de dagloner 32 jaar is. Ook de gezinsleden moeten eraan geloven. En hoewel voor vrouwen een kortere werktijd geldt, betekent dat niet dat zij het makkelijk hebben. Op de steenbakkerijen in Moordrecht brengen zwangere vrouwen achter een hoop stenen hun kind ter wereld. Daarna gaan ze weer snel aan de slag. De zuigeling krijgt tersluiks de borst. En wee als ‘de heer’ je dan betrapt.

Kinderen hebben geen leven. Tussen 1819 en 1870 neemt kinderarbeid enorm toe. In 1859 moeten 450.000 kinderen elke dag keihard werken. De Moordrechtse onderwijzer G.B.L. (G.B. Lalleman) beschrijft in het geruchtmakende geschrift ‘Slavernij in Nederland’ hoe kinderen van soms nog maar 4 jaar oud van ’s ochtends 5 tot ’s avonds 8 uur moeten werken (’s winters een uur korter, tot 7 uur). De kleintjes moeten half slapend naar de werkplaats worden gedragen waar ze zittend in een koude, vochtige omgeving hun werk verrichten. Of ze moeten stenen keren, steen voor steen; 1500 voor één cent. Van onderwijs komt weinig of niets terecht.

Mensen zijn afgestompt. Als hun baby jong sterft, zien ze dat als een voordeel: ‘Een goot gemak in een klein kissie’ en ‘Veel last en een eter minder’. Want, begrafenisfondsen verzekeren kinderen de eerste twee jaar gratis. Sterft een kind binnen die tijd, dan beuren de ouders acht gulden. Als van het begrafenisgeld nog een paar gulden overschiet, kan mooi de bank van lening afgelost worden…

Meester Lalleman had gelijk. Het was slavernij. Dat bleek ook duidelijk wanneer iemand besloot om te ontsnappen aan zijn slavenbestaan en begon te zwerven. Wie dat deed, werd opgepakt en kon ‘tewerkgesteld’ worden in het oosten van Nederland, want rondzwerven zonder aantoonbare middelen van bestaan was strafbaar. Zo kwamen meer dan 100.000 mensen terecht in een soort strafkampen waar ze aan landontginning moesten werken.

Juist in die tijd verscheen ‘De Negerhut’ in vertaling. Heel Nederland vergoot hete tranen om het lot van de zwarte slaaf. Maar het lot van de Nederlandse arbeiders en hun kinderen was nog ondraaglijker. Ook nog toen de slavernij officieel al was afgeschaft. Meester Lalleman wist dat. Maar wij schijnen het vergeten te zijn.

Het getuigt van minachting voor onze eigen voorouders dat wij ons moreel  laten chanteren met ‘ons’ (niet het mijne) slavernijverleden. Alsof we niet net zo goed onze eigen portie ellende meedragen. Daarom moeten we niet meegaan in die selectieve verontwaardiging, ingegeven door kwaadaardige blikvernauwing met focus op het ‘perfide Westen’. De gewone man was veelal kind van de rekening in een arbeidsverhouding die  regelrechte feodale lijfeigenschap was of daar veel op leek. De grens met slavernij was in de praktijk vaak flinterdun. En Jan met de pet heeft helemaal nooit geprofiteerd van de slavenhandel of de slavernij. Net zomin als hij ooit in aanraking kwam met het goud van de Gouden Eeuw.

Dus als we onszelf zo nodig moeten kastijden met een Nationaal Monument Slavernijverleden, geef dan ook de Nederlandse loonslaaf een Slavernijmonument.

(Feiten ontleend aan: ‘De arbeidende klasse in de Nederland in de 19e eeuw; 1830-1870’ door Prof. dr. I.J. Brugman)

Door:
Wim van Schaik
(voor www.ejbron.wordpress.com)

Over E.J. Bron

www.ejbron.wordpress.com
Dit bericht werd geplaatst in Historie, Nederland, Slavernij. Bookmark de permalink .

14 reacties op Waar blijft het slavernijmonument voor de Nederlandse loonslaaf?

  1. GJB zegt:

    helemaal mee eens, een foto gezien van de jaren dertig in de Achterhoek waar een ploeg getrokken werd door 3 jongens van zes negen en twaalf jaar met de vader die de ploeg stuurde. Ze waren toen te arm voor een paard of een koe die de ploeg kon trekken dus moesten deze 3 jongens dit doen.

    Liked by 1 persoon

  2. Taljaard zegt:

    Precies!
    Dan hadden mijn voorouders nog het geluk een eigen lapje schrale grond in Nijeveen (Dr.) te hebben, waardoor de grootvader van mijn overgrootvader borg kon staan voor arme sloebers namens de diaconie van de in 1834 (en tot en met 1841 illegale) Afgescheiden Kerk, de latere Gereformeerden. Maar ook bij hen was het vaak bittere armoede.
    Die zelfde voorvader schreef op 7 oktober 1827 op een van de schutbladen van de in mijn bezit zijnde familiebijbel, na het binnen een week overlijden van zijn eerste vrouw en twee van hun kinderen (cholera?); ”Dat mensch wat in de geute verrot ziet U et alderheugst o Godt.”

    Liked by 1 persoon

    • BertG. zegt:

      En wat is die laatste zin in het Nederlands?

      Like

      • Taljaard zegt:

        De mens die in de goot verrot zie U het allerhoogst o God.

        Of woll’n ie meskien Drins ler’n?
        Bidd’n veur bruune bon’n zie’k oe vas nie doen, ok al is oen naome in `t Drins dan ok Bart.

        Liked by 2 people

    • BertG. zegt:

      De man had wel een goede kijk op hoe godsdienst in elkaar zat.
      Hoe meer je lijd, des te liever ziet hij het.

      En als je de O’s gaat veranderen in EU in een taal , dan snap geen mens het meer.
      Dan krijg je een soort van smurfen taal.

      Like

  3. A.Ruygrok zegt:

    Ja idd slavernij diect of indirect was er en is er nu nog steeds, buitenlandse( of lager geschoolden ) arbeiders die voor minder loon zich mogen ontplooien,denk hier bij bijv. aan m.n. oosteuropese chauffeurs die voor een waardeloze vergoeding lange tijd van huis zijn en als leprozen langs de wegen leven. En dat gebeurd gewoon dagelijks in onze hoog geprezen e.u. maatschappij, hypocrisie van het hoogste niveau!
    A.Ruygrok, Monster

    Like

  4. boorzalf zegt:

    Monument is er al, in Brussel.

    Liked by 1 persoon

    • boorzalf zegt:

      Vrouwe Europa voor het EU-gebouw houdt in haar opgeheven hand de EU(ro) vast en onder haar voet vertrapt ze de mens als een slaaf.

      Like

  5. Prima tekst. Een dergelijk standbeeld zou in elke grote stad van Nederland geplaatst moeten worden, voorzien van deze toelichting !

    Liked by 1 persoon

  6. guusvelraeds zegt:

    Mooi geschreven stuk over de werkelijkheid van Nederlands verleden.

    Kinderwetje van van Houten 1874. Ik kan het nog opdreunen. leren ze dit vandaag ook nog op de multicultureel aangepaste scholen?

    https://nl.wikipedia.org/wiki/Kinderwetje_van_Van_Houten

    Like

  7. N.E. Derlander zegt:

    De elite van destijds zal ook wel geen voorstander van het referendum zijn geweest…………..

    Liked by 2 people

    • Wim zegt:

      In het midden van de 19e eeuw kregen alleen mannen van boven de 23 jaar die voor een bepaald bedrag in de directe belastingen werden aangeslagen, het stemrecht. Zij moesten verder in het bezit zijn van burgerlijke en burgerschapsrechten, waardoor bijvoorbeeld ongehuwde mannen jonger dan 25 jaar veelal geen stemrecht hadden.
      De ontwikkeling naar het algemeen kiesrecht heeft een lange geschiedenis. Zie: https://www.parlement.com/id/vhnnmt7ltkw9/historische_ontwikkeling_kiesstelsels_en
      Overigens is het de vraag of het alsmaar oprekken van de criteria om te mogen kiezen of gekozen te worden wel zo’n goede ontwikkeling is. Neem het gegeven dat mensen die hier niet al sinds enkele generaties geworteld zijn, (met of zonder dubbel paspoort) burgemeester of zelfs minister of minister-president kunnen worden.

      Liked by 1 persoon

  8. Lis zegt:

    Wat ontzettend goed geschreven. Met name ook door de duidelijke feiten in dit stuk. Het zou goed zijn als dit ook onderwezen wordt in plaats van de slavernij van zwarte mensen. Maar ja, met al die linkse onderwijsfiguren zal dat niet snel gebeuren.

    Like

  9. Qvic zegt:

    Door onze eigen geschiedenis te verzwijgen voor ons nageslacht, denken vele dat alleen de anders kleurende medemens het slecht hebben gehad in het verleden. Dit fenomeen wordt al tijden in gezet door de heersers, om zo iedere nieuwe generatie maximaal te kunnen uitbuiten. De heersende van nu hebben weer heimwee naar die tijd, om dit weer te kunnen bereiken moet en zal onze opgebouwde welvaart vernietigd worden (dat is het EU beleid). Door massale islam analfabeten te importeren die alles gratis krijgen in onze landen en die alles letterlijk slopen wat Jan met de pet heeft opgebouwd. Zodat de heersende weer alles voor het zeggen krijgen. Door nu iedereen te gaan censureren en te controleren en te manipuleren, wordt de gewone bevolking weer klaar gestoomd om al zijn vrijheden en zijn privacy in te leveren en te gehoorzamen aan de heersers van het land. Stukje bij beetje worden we ontdaan van al onze verworvenheden. Zodat de volgende generaties weer echte lijfeigenen zijn van de heersende machthebbers. Door de nieuwe donorwet zijn wij ook al berooft van ons eigen zeggenschap van ons eigen lichaam. De stroming die dit mogelijk maakt noemen we politiek correct denken, deze stroming verzwijgt onze eigen geschiedenis en degradeert te gelijk de gewone autochtonen bevolking.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s