Aanspraken op Holocaustschadevergoeding tegen nationale spoorwegen

(Door: Dr. Manfred Gerstenfeld – Vertaling: E.J. Bron)

Holocaust schadeloosstelling na de Tweede Wereldoorlog heeft niet alleen tot zeer onvolledige schadevergoedingen voor joods bezit van voor de oorlog geleid. De Amerikaanse financiële deskundige Sidney Zabludoff heeft geschat dat minder dan 20% van het gestolen goed teruggegeven werd. Aan de joodse eigenaren of hun erfgenamen werden meer dan $ 100 miljard in actuele waarde niet teruggegeven.

Aan het einde van de vorige eeuw vond in een serie landen, waaronder Zwitserland, Nederland en Noorwegen, een tweede ronde van teruggave plaats. Dat betreft een klein deel van hetgeen in totaal werd afgepakt. Derhalve resten er veel onopgeloste vragen, waar men op dit moment enkele van stelt.

Bij enkelen daarvan gaat het om Europese spoorwegmaatschappijen. Die transporteerden een enorm aantal Joden naar het begin van de weg in hun vernietiging. In december 2014 gingen Frankrijk en de VS akkoord met een schadevergoedingspakket voor buiten Frankrijk levende Holocaustslachtoffers, die door de Franse nationale spoorwegmaatschappij SNCF gedeporteerd werden. Overlevenden uit Frankrijk, die door de SNCF gedeporteerd werden en nu in enkele andere landen zoals België wonen, werden in de overeenkomst uitgesloten van de betalingen.

De twee landen kondigden samen een schadevergoedingsfonds van $ 60 miljoen aan, dat door de Franse regering gefinancierd wordt. Frankrijk betaalde het bedrag aan de VS. En die betaalden het geld dan uit aan buiten Frankrijk levende overlevenden. De betalingen aan individuele overlevenden bedroegen ongeveer $ 100.000,- Als deel van de overeenkomst beloofde de Amerikaanse regering te proberen alle aanklachten en aanspraken tegen de SNCF in de VS te beëindigen.

Het akkoord werd overeengekomen, toen Amerikaanse afgevaardigden geprobeerd hadden om de SNCF wegens zijn collaboratie met de Duitse bezetters van Frankrijk tijdens de Tweede Wereldoorlog van verdragen in de VS uit te sluiten. Van de 76.000 Joden die de SNCF tijdens de Holocaust naar nazi-kampen transporteerde, overleefden er maar 3000.

Daarvoor was in Frankrijk sprake van niet succesvolle eisen tegen de SNCF. In 2006 klaagden Alain Lipietz en zijn zuster Hélène de maatschappij aan. Lipietz was destijds lid van het Europees Parlement voor de Groenen. Ze eisten van de spoorwegmaatschappij schadevergoedingen voor het transport van hun families naar het Franse deportatiekamp in Drancy.

Broer en zus Lipietz wonnen het eerste proces. Het tribunaal in Toulouse gaf opdracht aan de Franse staat en de SNCF om aan de familie in totaal een bedrag van € 60.000,- te betalen. De rechters stelden vast dat de SNCF nooit protest had aangetekend tegen het transport van zulke gevangenen. Een gelijksoortige aanklacht in het jaar 2003 was mislukt, toen een rechtbank in Parijs oordeelde niet te kunnen vaststellen dat de SNCF tijdens de nazi-bezetting voor het transport van Joden verantwoordelijk was.

De SNCF tekende beroep aan tegen het vonnis uit Toulouse ten gunste van broer en zus Lipietz. In 2007 oordeelden de rechters van beroep dat administratieve rechtbanken niet over de schuld van de SNCF kunnen beslissen. Zodoende hoefde de SCNF niet te betalen. De hoogste Franse administratieve rechtbank, de Staatsraad, verklaarde zichzelf als niet competent om in deze zaak te oordelen.

De SNCF werd jarenlang bekritiseerd voor zijn rol bij de deportatie van de Joden in de oorlog. Meerdere van zijn presidenten begrepen dat de oorlogsgeschiedenis van de maatschappij een heikel onderwerp was. In 1990 besloot de toenmalige president van de SNCF, Jacques Fournier, dat alle archieven van de firma – met prioriteit op de archieven uit de oorlogstijd – op één enkele plek opgeslagen zouden moeten worden. Bovendien werd op zijn bevel een bericht over de geschiedenis van de SNCF gedurende de Tweede Wereldoorlog opgesteld.

In het jaar 2000 besloot de toenmalige president van de SNCF, Louis Gallois, dat er van 2002 tot 2004 een fototentoonstelling over gedeporteerd een vermoorde kinderen op 20 grote Franse stations zou moeten komen. De foto´s werden ook in de hoofdvestiging van de SNCF, het Franse parlement en het stadsbestuur van Parijs getoond. De tentoonstelling werd door naar schatting een miljoen mensen bezocht.

In 2008 uitte de nieuwe president van de SNCF, Guillaume Pepy, zijn leedwezen vanwege de gevolgen van het gedrag van de SNCF tijdens de oorlog. Er werden echter geen betalingen aangeboden aan diegenen die de transporten overleefd hadden. Dat moest wachten tot het reeds genoemde Frans-Amerikaans akkoord van 2014, dat slechts voor een deel van de overlevenden bedoeld was.

In Nederland lukte het één enkele activist de NS (Nederlandse Spoorwegen) ervan te overtuigen betalingen te verrichten aan Nederlandse Holocaustoverlevenden. Salo Muller – wiens ouders in Auschwitz vermoord werden – is in Amsterdam een bekende naam. Hij was vele jaren lang de fysiotherapeut van de grote voetbalclub Ajax.

Uiteindelijk dwong Muller´s druk de NS betalingen aan overlevenden te verrichten die zij had afgevoerd, respectievelijk aan hun echtgenoten/echtgenotes of kinderen. Volgens de overeenkomst betaalde de firma ongeveer € 40 tot € 50 miljoen. Deze betalingen vonden in 2020 plaats. Dit werd aanbevolen door een onafhankelijke commissie, geleid door de voormalige burgemeester van Amsterdam, Job Cohen.

Omdat er veel vermoord emensen zijn die geen familieleden hebben nagelaten, adviseerde de commissie ook dat de NS met betrekking tot hen een betaling verricht. Wat deze betalingen betreft, ignoreerde de NS de mening van de joodse gemeenschap. Ze besloot de betalingen van in totaal € 5 miljoen aan vier Nederlandse herinneringscentra van de Tweede Wereldoorlog te doen. Dat was geen verstandige beslissing. Hoewel de NS aanzienlijke bedragen uitbetaalde, bestaat er in de joodse gemeenschap nog steeds verbittering tegenover de firma.

Al in 2005 had de toenmalige president van de NS, Aad Veenman, zich onverwacht bij de joodse gemeenschap voor het gedrag van de spoorwegmaatschappij tijdens de Tweede Wereldoorlog verontschuldigd. Tot dat moment had haar management betwist dat het zich voor diensten zou verontschuldigen die haar voorgangers in oorlogstijd zonder protest bij de deportatie van een groot deel van het Nederlandse Jodendom hadden verricht (PDF, pag. 141/142).

Na zijn succes tegen de NS besloot Muller een eis in te dienen tegen de Duitse staat. Deze verwijst naar de rol van de Duitse staatsspoorwegen in de oorlog, de toenmalige Deutsche Reichsbahn. Muller eist een verontschuldiging en financiële schadevergoeding voor Nederlandse Holocaustoverlevenden en hun naaste familieleden. Zijn advocaat heeft bondskanselier Merkel geschreven dat de erfgenamen van de Duitse spoorwegen een morele en juridische plicht hebben om hun rol bij het lijden van de Joden, Sinti en Roma te erkennen.

De 84-jarige Muller becommentarieerde voor de Nederlandse televisie wat betreft de Reichsbahn: “Ik maak de spoorwegmaatschappij er verantwoordelijk voor dat deze Joden op verschrikkelijke wijze werden vermoord.” De Duitse spoorwegen voerde ongeveer 100 transporten van de Nederlandse grens naar Auschwitz en het vernietigingskamp Sobibor uit.

Een ruimere zienswijze vertegenwoordigt de bekende joodse Amsterdamse advocaat Herman Loonstein. In een interview met het dagblad  “Trouw” zei hij dat veel van de in de oorlog gestolen bezittingen van Nederlandse Joden altijd nog niet werden teruggegeven. Loonstein noemde als voorbeelden kunstwerken of huizen, die de Joden die de Duitse kampen hadden overleefd na de oorlog in bezit van anderen terugvonden. Hij beweert dat de Nederlandse regering niets onderneemt om deze bezittingen terug te geven en daarom de strijd overlaat aan de overlevenden. Hij verklaarde bovendien dat hetgeen wel werd teruggegeven willekeurig geweest is.

Loonstein heeft gezegd: “De Tweede Wereldoorlog is er, juridisch gezien, ver van verwijderd ten einde te zijn.” Hij noemde kleine gevallen, zoals dat Joden aan stadsbesturen de gele sterren moesten betalen die ze gedwongen moesten dragen. Loonstein noemde ook dat de Amsterdamse trammaatschappij – net zoals alle spoorwegen – Joden binnen Amsterdam naar de deportatieprocedure transporteerde. De  firma wees het van de hand om zich met de kwestie van schadeloosstelling bezig te houden. Loonstein benadrukte echter dat de grootste resterende problemen kunstwerken en woningen betreffen.

Loonstein zei tegen de interviewer als curiositeit eveneens dat een van zijn zoons, een advocaat, ontdekte dat de eigendomswoning van een Jood op de dag van zijn deportatie aan een van de bekendste en grootste Nederlandse oorlogsmisdadigers werd overgedragen, Pieter Menten. Loonstein vraagt zich af of hij een klacht kan indienen tegen de Nederlandse staat. Hij gaat er van uit dat de huidige eigenaren de woning in goed geloof gekocht hebben. Hij zei echter ook dat de Nederlandse regering een deel van de verantwoordelijkheid voor deze affaire draagt. De notarissen, die collaboreerden bij de overdracht van gestolen joods grondeigendom, waren deels Nederlandse staatsdienaren.

Gezien dit alles lijkt het erop dat schadeloosstelling i.v.m. de Holocaust nog jarenlang een discussiethema zal blijven in meerdere Europese landen, zowel privé als in de media.

Bron:
https://heplev.wordpress.com
Door: Dr. Manfred Gerstenfeld

Vertaald uit het Duits door:
E.J. Bron
(www.ejbron.wordpress.com)

Over E.J. Bron

www.ejbron.wordpress.com
Dit bericht werd geplaatst in Barbarisme, Historie, Holocaust, Joden, Jodendom. Bookmark de permalink .

17 reacties op Aanspraken op Holocaustschadevergoeding tegen nationale spoorwegen

  1. Als de Zwitserse overheid daar een opening van zaken zou geven zou een en ander nogal snel opgelost kunnen zijn maar jah Zwitser niet waar

    Like

  2. Moeilijke materie, hadden de spoorwegen een keus toen de Duitse bezetter hen opdroeg die mensen te vervoeren ?
    Niet echt denk ik.
    Zijn de spoorwegen verantwoordelijk voor wat die mensen in de kampen is aangedaan ?
    Hoe gek het misschien ook zal klinken, ik denk het niet.
    In het uiterste geval zou je ze medeplichtig kunnen noemen hoewel ik dat in dit geval wel erg ver vind gaan.
    Anders ligt dat met goederen en zelfs huizen die in Nederlands ‘bezit’ zijn gekomen maar ook daarbij doet zich iets geks voor.
    Stel iemand komt heel voordelig of misschien zelfs wel voor niks in het bezit van enkele kunstwerken, na de oorlog komt de rechtmatige eigenaar of zijn erfgenamen die kunstwerken weer opeisen.
    Nou dat is een inkoppertje; natuurlijk dien je dat terug te geven.

    Wat nu met zo’n zelfde geval maar er komt na de oorlog niemand om het op te eisen omdat ze waarschijnlijk zijn overleden, ook wettige erfgenamen zijn er niet, mag die dan de spullen houden ?
    En zo nee, wie stelt vast dat hij op een oneigenlijke manier aan die spullen is gekomen ?
    Wat nou als hij zegt; “ja maar meneer Cohen was mijn buurman en hij heeft me deze spullen gegeven om erop te passen tot hij terugkwam”.

    In andere gevallen, kun je de Nederlandse overheid verantwoordelijk houden voor wat de Duitsers hebben gestolen van Nederlandse Joden. De vraag alleen al komt me redelijk absurd over.
    Mijn vader is destijds opgepakt voor de “Arbeiteinsatz” in Duitsland, zou hij dan na de oorlog een rekening voor de gewerkte uren hebben kunnen indienen bij de Duitsers ?
    En hadden de Duitsers dan op hun beurt geld hebben mogen inhouden voor kost en inwoning ?
    Zoals gezegd; moeilijke materie

    Like

    • droevige mof zegt:

      Nanda van der Zee schrijft in haar boek “Om erger te voorkomen” , Amsterdam 1997 p. 234:
      “Nadat de passieve medewerking van de hogere ambtenaren de weg bereid hat, moest er actieve medewerking van de Nederlandse politie komen om de mensen op te brengen, en van de Nederlandse Spoorwegen om de mensen naar Westerbork af te voeren. Dat hebben zowel een gedeelte van de Nederlandse politie als de Nederlandse Spoorwegen onder weinig protest gedaan.”
      Er was dus protest, maar weinig.

      Geliked door 1 persoon

      • Jules Vismale zegt:

        Hoewel Bulgarije tijdens WO II zijn 50.000 joden niet deporteerden hebben zij wel de 11.000 Griekse, Servische en Bulgaarse joden uit Thracië en Macedonië opgepakt en aan de nazi’s uitgeleverd die hen vrijwel allemaal lieten vermoorden in Treblinka!

        Like

      • Laten we toch niet uit het oog verliezen dat de boodschap van Hitler niet alleen in Duitsland aanhangers kende, zelfs ‘onze’ Joop den Uyl had voor de oorlog grote sympathie voor het Nationaalsocialisme.
        Los daarvan waren de agenten en spoorwegmedewerkers naast hun beroep ook brave huisvaders, weigeren betekende op zijn minst ontslag, uitkeringen waren er niet, wat moet je dan om je gezin te onderhouden ?
        Daarbij heeft het heel lang geduurd voordat men in de gaten kreeg dat de werkkampen waar oa Joden naartoe gestuurd werden omgebouwd waren tot vernietigingskampen.
        Zelfs toen het eindelijk langzamerhand doordrong had men moeite het onmogelijke te geloven.

        Like

  3. Stef zegt:

    Heel goede reactie Tijl. Moeten de ondernemers in Nederland die gedwongen werden om bunkers voor de Duitsers te bouwen ook worden aangepakt? Etc.etc.
    Waar is de grens?
    Een tegenover gestelde situatie doet zich voor in opper en neder Silezie.waar de Duitse bewoners ca. 400 jaar leefden en plotseling met 1 koffertje moesten vertrekken. Met achterlating van have en goed. Waarbij tijdens de vlucht duizenden van ellende zijn gestorven. Zij hadden helemaal niets met Hitler. Die vertriebenen. Door het verdrag van Potsdam. Zo zijn er talloze voorbeelden. Laten we de chaos die er momenteel al is niet groter maken. En het verleden laten rusten.

    Geliked door 1 persoon

    • Meine zegt:

      Na WW2 is er een complete genocide uitgevoerd op de Pruissen. Ik had een collega met een overgeërfd eigendomsbewijs van een huis in Koningsberg. De gehele bevolking is door Stalin daar weggejaagd. Armeniërs werden fatsoenlijker behandeld dan de Pruissen. Het is nu nog steeds een Russische enclave, en de stad heet Kaliningrad.

      Like

      • droevige mof zegt:

        In 1990 bood Gorbatsjov de Duitsers de terugkeer van Oost-Pruisen aan. De Duitse regering onder Kanselier Kohl weigerde. Deze man liet zich graag vieren als Kanselier van de Eenheid.
        De Russische vrouw van de Nederlandse schrijver Pieter Waterdrinker (De rat van Amsterdam) komt uit Oost-Pruisen. Waterdrinker beschrijft de ooit Duitse Heimat van zijn vrouw als een sprookjesachtig landschap waar de tijd heeft stilgestaan.

        Like

  4. Tony zegt:

    “Het eerste slachtoffer in een oorlog is de waarheid.”
    Hiram Warren Johnson 1917

    Like

  5. Gerrit zegt:

    Vraag me af hoe het toen na de vlucht van vele Duitsers uit Pruissen is gegaan met hun achtergelaten huizen.Er moeten toen toch velen zijn geweest die zo een boerderij of landgoed in bezit kregen. Nooit gelezen hoe dit ging. Wel dat Polen in de leegstaande huizen tussen de muren naar geld zochten en ook vonden(!). Ook is er een groot Duits veilinghuis dat altijd wel erg veel oude Hollandse meesters veilt. Hun aanbod daarvan is verbazingwekkend. Hun omschrijving klopt vaak niet….. Zijn hierbij ook schilderijen die de Duitsers van de wand gehaald hebben uit leegstaande Joodse huizen?

    Like

  6. Ravian zegt:

    De verantwoordelijkheid is hier inderdaad twijfelachtig op zijn best.
    Ze kunnen zich beter druk maken over lieden die destijds de eigendommen van gedeporteerde Joden gestolen hebben, met de daaruit verkregen middelen in combinatie met nog meer crimineel gedrag miljardair zijn geworden, en dit geld nu gebruiken om de westerse democratieën te vernietigen en een nieuw nazistisch wereldrijk op poten te zetten.
    Figuren als Soros dus.

    Like

    • Soros is geen fris mannetje daar kunnen we kort over zijn maar of hij wat verdiend heeft tijdens het nazibewind waag ik te betwijfelen, hij was bij het uitbreken van de oorlog 10 jaar en dus aan het einde daarvan 15 jaar.
      Zijn fortuin heeft hij na de oorlog vergaard door speculatie op de beurs en dan met name met valuta.
      Een zeer discutabele manier van speculeren maar (nog) niet onwettig.

      Like

      • Ravian zegt:

        Hij zal aan het einde van de oorlog, in Roemenië, veertien jaar geweest zijn.
        Zijn moeder was een antisemitische Jodin, hij was betrokken bij de deportatie van Joden, en hij was oud genoeg om Joden aan te geven.
        En later was hij ook betrokken bij het inventariseren van de eigendommen van Joden, en had dus toegang tot alle benodigde informatie om foute dingen te doen.
        Je moet verder ook niet vergeten dat kinderen destijds eerder volwassen waren, en dat in de Joodse cultuur, net als in de Islamitische, jongens van 13 jaar en ouder sowieso als volwassenen gezien en behandeld worden.
        Dat hele ‘het was nog maar een kind’ argument is dus niet erg valide.
        En op die leeftijd is het karakter al wel zo’n beetje gevormd, wat in het geval van Soros betekend dat hij destijds al absoluut tot dit soort smeerlapperij in staat moet zijn geweest.
        Verder ben ik er niet bij geweest natuurlijk, dus wie weet.

        Like

      • M. zegt:

        Jij hebt altijd wel een goed woord over voor dat duivelse volk en rekenen kan je ook blijkbaar niet.
        Hele samenlevingen ontwrichten, terreurgroepjes steunen om chaos te veroorzaken bij eerlijke mensen, de lijst is eindeloos.
        Ik zei al eerde dat ik jou een eng mannetje vind en begrijp niet dat ze onderhand niet eens misselijk van je worden hier .

        Like

      • @M
        Het staat u vrij mij “een eng mannetje” te vinden, maar kom dan wel met argumenten, ik heb in mijn reactie niemand opgehemeld en begon zelfs met te zeggen dat Soros geen fris mannetje is.
        Verder schijn ik volgens u niet te kunnen rekenen; volgens Wikipedia is hij geboren op 12 augustus 1930, de oorlog brak uit in 1940 en eindigde in 1945 zeg dus maar waar ik een rekenfout maakte.

        @Ravian
        Eerlijk gezegd heb ik weinig gehoord of gelezen hoe de oorlog zich in Hongarije heeft afgespeeld, als ik iets over een bepaald persoon te weten wil komen gebruik ik vaak Wikipedia. En zij weten niks te melden over zijn handel en wandel gedurende de oorlog.
        Zijn vader was auteur in het Esperanto, het lijkt mij dat je daar maar een beperkt publiek mee trekt dus erg welvarend zal hij niet geweest zijn denk ik.
        Maar dat is gissen, ik weet het niet.

        Like

      • Ravian zegt:

        Roemenië is een tijdje een bondgenoot van Nazi Duitsland geweest, omdat Stalin’s Sovjet Unie hun primaire vijand was.
        Toen de Russen ergens in 1944 Roemenië binnen trokken heeft er in Roemenië een machtswisseling plaats gevonden, waarna Roemenië zich aan de kant van de geallieerden schaarde.
        Wikipedia is geen beste bron voor politiek gerelateerde informatie, het wordt gecontroleerd door linkse activisten, voor wie het een prima medium is om de geschiedenis mee te herschrijven.
        Volgens mij was de vader van Soros advocaat of zoiets.

        Geliked door 1 persoon

  7. Mario Schettini zegt:

    @M
    over wie heeft u het? spreekt u over Joden of….? een reactie dient te worden gegeven, want anti-joodse gevoelens worden – gelukkig – op deze site, niet getolereerd!

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s