Boris Johnson´s verkwanselde kans

(Door: Aris Roussinos – Vertaling: “Jan”)

Hij had de de gelegenheid om Groot-Brittannië te redden, maar verprutste die

Het is zeker niet te vroeg om het politieke overlijdensbericht van Boris Johnson te schrijven; het wonder is dat dit zo lang heeft geduurd, het grote blonde beest dat dodelijk gewond naar zijn ondergang strompelt, als een mammoet bezaaid met de speren van kleine jagers, zonder dat iemand uit zijn kring nog bereid is hem uit zijn lijden te verlossen. Wat een pathetisch einde, wat een verspilling van zijn natuurtalent en hemelse geluk, en wat een beschamende verspilling van een historische kans.

Als Boris, zoals zijn vijanden beweren, een Trumpiaans figuur was, dan was dat alleen maar in die zin dat hij een onvolmaakt vat was voor het revolutionaire moment waarop hij was uitverkoren om toezicht te houden. Net als Trump was hij een grootstedelijke liberaal die de stemming van de tijd las en ervoor koos de rol van tribuun van de verwaarloosden te spelen, gebruikmakend van de woede van als zijn voertuig naar de macht. Net als Trump was hij qua temperament niet geschikt voor de behoeften van het moment: te lui, te nonchalant met details, te zeer afgeleid door zijn eigen persoonlijke en financiële verwikkelingen.

Net als bij Trump hebben Johnson´s politieke vijanden, het linkse establishment dat hij had verraden, zijn bewind gedwarsboomd met alle stunts en trucs dat links toepast om de democratie tegen te houden, hier rechtstreeks geïmporteerd uit de keizerlijke metropool: de fictieve parallelle instellingen van het linkse schaduwbestuur, zoals Independent Sage, dezelfde zinloze, tijdrovende juridische strijd van Twitter-advocaten die zichzelf verdedigers van de rechtsstaat noemen, dezelfde massademonstraties van koortsige identiteitsstrijders die door de oppositie-pers worden aangewakkerd voor eng politiek gewin. Geen schandaal was te klein, geen wilde beschuldiging van fascisme of dictatoriale neigingen te overdreven in de missie van de linkse para-staat om de democratie te redden van de kiezers.

Vijf en een half jaar lang beleefden we de politiek van de crisis, een koude burgeroorlog waarin de directe aanleiding misschien veranderd was, maar de overkoepelende antagonisten dezelfde bleven. Boris kreeg de taak om Brexit tot stand te brengen tegen de weerstand van de echte regering van het land in: de Westminster-bende van bureaucraten, journalisten en NGO´s die ervoor zorgt dat er, hoe de mensen ook stemmen, niets echt verandert; het hele apparaat van de parallelle staat die is ontstaan door de vereniging van de wetgeving van New Labour met een zelfgenoegzaam en onbekwaam Brits establishment.

Nu het democratisch bestuur wordt geblokkeerd door het gewonde en wraakzuchtige establishment, worden de Brexiteers gedwongen te kiezen voor een Brexit die hoe dan ook tot stand komt en niet voor een goede. Het siert Johnson dat hij Brexit tot stand heeft gebracht, terwijl het gemakkelijk zou zijn geweest om dat niet te doen, en hij was soms bereid genoeg om de regels te buigen om dat te doen – Brexit was tenslotte het resultaat van de populaire perceptie dat de regels zoals ze nu zijn niet werken; dat de Britse staat ver onder zijn potentiële capaciteit functioneert; en dat het Britse volk armer, minder veilig en minder gelukkig is dan het zou moeten zijn. Met een historische meerderheid, aan het roer van het land tijdens het grootste moment van politieke verandering sinds Suez, had Johnson de potentie om een radicale hervormingsgezinde regering te leiden en de schijnbaar eindeloze neergang van het land een halt toe te roepen. Helaas, de krachten van inertie en disfunctioneren waren te groot.

Het partnerschap tussen Dom en Boris was de beste kans om de Westminster-machinerie te verslaan, de bron van het solipsistische schuimbekken en het uitgeputte defaitisme dat doorgaat voor Brits bestuur. In blog na blog, en dan in tweets geschreven in de onhandige gesproken woorden van een excentrieke oom, heeft Cummings de tekortkomingen van de ambtenarij en de lobby hovelingen in woeste en overtuigende details gehekeld. En dan, met de bittere passie van een afgewezen partner, heeft Cummings dezelfde Westminster-zeepbel die hij veracht en beloofd heeft te vernietigen, ingezet als zijn gekozen instrument om zijn ontrouwe meester ten val te brengen.

Hoe absurd en triviaal zijn de misdaden waarvoor Johnson nu in staat van beschuldiging wordt gesteld; en toch zijn zijn beschuldigers, die verontwaardigd zijn over het feit dat zijn entourage een pakje chips deelde, de mensen die zeggen dat zij wensen dat wij weer een serieus land worden dat op het wereldtoneel serieus wordt genomen. En dit alles van hetzelfde blok dat een Britse regeringsreis naar een Oekraïne op de rand van een invasie gebruikt om te vragen naar kantoorfeestjes, en Johnson dwingt zich terug te trekken uit een telefoongesprek met Poetin om dringende vragen over taartjes te beantwoorden. De joviale cavalier werd uiteindelijk van zijn paard geworpen door puriteinen met dunne lippen in een schandaal dat zo kleinzielig en betekenisloos is dat het in het buitenland alleen maar onbegrip en spot uitlokt.

Johnson moet zich nu toch wel realiseren wat een enorme verspilling zijn ambtsperiode is geweest: hij had het hele corpus aan New Labour-wetgeving kunnen intrekken en de natie terug kunnen zetten naar 1997, op zoek naar een betere weg dan de stagnatie en sociale conflicten die kenmerkend zijn voor het moderne Groot-Brittannië. Johnson had de macht en het mandaat om het hele systeem van overproductie van verbitterde, met schulden overladen afgestudeerden van derderangs universiteiten, dat de politieke vijanden van de partij voortbrengt, te ontmantelen, en om de wetgeving die de linkse schaduwregering in het leven roept en die effectief conservatief bestuur frustreert, ongedaan te maken. Net als de conservatieve journalist die hij in hart en nieren is gebleven, vond Johnson het gemakkelijker en comfortabeler om te klagen over de excessen van de werving dan om de systemen die deze excessen voeden te identificeren en te ontmantelen. Hij had dit allemaal kunnen doen zonder op grotere tegenstand te stuiten dan de hysterie in de pers waarmee hij al te maken had, of de getroffen verontwaardiging over chips en sandwiches die zijn carrière heeft verwoest. Wat een tijdverspilling was dat allemaal.

Dat zo’n kans verkwanseld kan worden als resultaat van Downing Street’s binnenlandse psychodrama is bijna niet te bevatten. Wat een smerig verraad, door zowel Johnson als Cummings, van de historische taak die hen was toevertrouwd en van de kiezers die hen die toevertrouwden. En hoe ironisch dat zij beiden een voorbeeld werden van het falen van de heersende klasse waartegen zij beweerden in opstand te komen. Uiteindelijk keek Cummings te lang in het gesteggel, en het gesteggel keek recht in hem terug.

Het Britse politieke systeem is kapot, en Johnson’s ondergang door onbeduidende Covid-regels laat een centraal probleem zien: het was gemakkelijker voor de regering om nodeloze beperkingen op te leggen aan het leven van mensen dan de controle te grijpen over het staatsapparaat om het te verbeteren, en zo de infrastructuur en de staatscapaciteit op te bouwen die Groot-Brittannië ontbeert. Zoals de wetgeving tegen online meningsuiting die Johnsons regering nu op onverklaarbare wijze invoert, of de financiering van de NGO-lobby’s die hun bestuur bemoeilijken, lijkt de conservatieve regering gedwongen haar politieke vijanden precies die wapens te geven die ze tegen haar zullen gebruiken. Dat Johnson ten val werd gebracht door de pietluttige beperkingen die hij invoerde, mag dan een aangename symmetrie hebben: dat hij zijn eigen hoofd op het blok legde om te worden onthoofd door de zelfbenoemde Covid-maarschalken van Labour’s roddelpers, bewijst alleen maar dat hij niet opgewassen was tegen de taak die hem wachtte.

Johnson was niet in staat om hervormingen door te voeren in het aangezicht van hysterische oppositie. Nu hebben we een premier nodig die een serieus hervormingsprogramma kan leveren, en die de lobby en de Blairiaanse parallelstaat kan wegzetten met de minachting die hij verdient.

Geen van de potentiële uitdagers tot nu toe past in dit plaatje: Liz Truss en Rishi Sunak beloven allebei een terugkeer naar het zompige Thatcherisme dat het verval van de staat enorm heeft versneld, en Tom Tugendhat is niet meer dan een neoconservatief die nog nooit een oorlog heeft gezien waarin hij niet wil dat de uitgeputte Britse strijdkrachten deelnemen – een catastrofe in het buitenlands beleid die nog moet gebeuren.

Net als bij Trump kan het resultaat zijn dat er op tijd een bekwamere tribuun opstaat, dit keer een ware gelovige, om het karwei af te maken. Johnson was in veel opzichten een overblijfsel van het 2016-tijdperk van volksopstand tegen bestuurlijk liberalisme en slecht bestuur: de 2020-versie zal zeker de sombere stemming van het decennium weerspiegelen. De achtergrondstemming van economische stagnatie, stijgende criminaliteit, verslechterende levensstandaarden en sombere intenties van oorlog is niet gunstig voor een linkse renaissance. De moeilijke jaren die ons te wachten staan – misschien een permanente neerwaartse trend – zijn van een soort dat waarschijnlijk een hardere conservatieve reactie zal uitlokken dan waartoe Johnson ooit in staat zou zijn geweest.

Net zoals het falen van de Trump-regering de groei van serieuzer en competenter rechts in Amerika heeft bevorderd in uitdagers als Josh Hawley en Blake Masters, en de reeks electorale nederlagen van Marine Le Pen in Frankrijk de weg heeft vrijgemaakt voor de radicalere Éric Zemmour, zal het falen van Johnson hier in Groot-Brittannië misschien leiden tot een serieuzere rechtse uitdager, een Corbyn van rechts die bereid is de staat volledig opnieuw te modelleren.

Misschien zullen de Conservatieven, net als de Amerikaanse Republikeinen, enige tijd in de oppositiebanken moeten zitten om te bepalen waar zij voor staan en wat hun visie is op het Groot-Brittannië van de nabije toekomst. De algemene politieke en internationale situatie verslechtert snel – en de Britse staat is in zijn huidige vorm niet in staat om aan de eisen van de tijd te voldoen.

Bron:
unherd.com
Door: Aris Roussinos

Vertaald uit het Engels door:
“Jan”
(voor www.ejbron.wordpress.com)