De tijden van de westelijke economische voorspoed zijn voorbij, en komen niet zo snel terug

Een man verzamelt op 19 juli 2021 in Philadephia, in de St. Francis Inn, die al meer dan 40 jaar gratis levensmiddelen aan daklozen en armen aanbiedt, gratis levensmiddelen.

(Door: Timur Fomenko – Vertaling: E.J. Bron)

Nadat de VS ooit een op een kapitalistisch systeem boomende groei hebben opgebouwd, remmen ze deze nu met hun politiek en met hun slechte beslissingen af. Alles duidt erop dat de VS in het verleden leven en zich overgeven aan de ontkenning van de feiten.

Vorige week besloot de Amerikaanse centrale bank (FED) om, ondanks de instorting van meerdere Amerikaanse banken, waaronder de Silicon Valley Bank (SVB), evenals meer problemen in het buitenland, de rentes opnieuw met 0,25% naar tot 5% te verhogen.

Men verwacht dat deze adembenemende rentestijging negatieve effecten op de Amerikaanse economische groei zal hebben, de banken nog meer onder druk komen te staan, wat in ruimere zin zal zorgen voor globale effecten. Het doel van de renteverhoging is om de toenemende inflatie te beteugelen, die op dit moment de westelijke landen teistert en de economische groei afgeremd heeft. Er zouden nog meer financiële turbulenties kunnen volgen, nadat de FED rekening houdt met een verdere rentestijging in de loop van dit jaar.

Deze beslissing is een teken van de tijd waarin we leven. In de westelijke wereld zijn de “economisch goede tijden” voorbij, en dat al sinds enkele jaren. Een serie achtereenvolgende crises, die waarschijnlijk in het jaar 2008 begon, heeft de structuur van de westelijke economieën zwaar beschadigd. Ze konden zich nooit echt herstellen, terwijl er immens impopulaire bezuinigingen werden verkondigd, wat de vermogensongelijkheid vergrootte en de consumptie reduceerde. Als de globale financiële crisis van 2008 een keerpunt was, dan was de Covid-19-pandemie er nog een. De jaren van opleving zijn voorbij en met het oog op het nieuwe geopolitieke milieu, waarvoor door de VS werd gezorgd, is het de vraag of er weldra een periode van stabiliteit, welvaart en zekerheid zal terugkeren.

De huidige wereldeconomie is opgebouwd op een neoliberaal kapitalistisch systeem, dat door de VS en de dollar gedomineerd wordt. Dit systeem, dat opgebouwd is op de economische politiek van Ronald Reagan en Margaret Thatcher, vestigde zijn huidige vorm van de jaren ´60 tot in de jaren ´80. Men zou het als een financieel gecentreerd model van open markten kunnen beschouwen, dat zich verzette tegen reguleringen en de globalisering bevorderde. Men dacht dat de ideologische verandering door de export van het kapitalisme geconsolideerd zou kunnen worden, dat als “verkondiging van het evangelie” aan de zich openende communistische wereld werd gezien en deel zou zijn van het proces van de integratie van het post-Sovjet Rusland en van China in het “waardesysteem van het Westen”.

Dit economisch model veroorzaakte in de westelijke landen grote economische en sociale omwentelingen, nam de fundamenten van de industrie weg en creëerde “achtergebleven regio´s”. De relatieve politieke stabiliteit van dit unipolaire systeem leidde echte rook een tijd van ongehinderde economische groei in, die, afgezien van een milde recessie in de jaren ´90, een periode van welvaart was. Dat gold zolang, totdat in het jaar 2008 alles in elkaar stortte. De globale financiële crisis was een systemisch politiek en economisch keerpunt voor de neoliberale orde. Het resultaat van deze recessie en de daaropvolgende schulden- en bezuinigingscrisis leidden ertoe dat enkele landen zich nooit echt konden herstellen – zoals Italië en Griekenland.

De gevolgen van de recessie van 2008 veroorzaakten politieke schokgolven in de vorm van bewegingen, die er voor het eerst mee begonnen zich tegen de aspecten van de globalisering te verzetten of er negatief op te reageren. Daartoe behoorden vooral de Brexit in het Verenigd Koninkrijk en de opkomst van Donald Trump in de Verenigde Staten. Deze politieke ontwikkelingen speelden met de realiteit dat de globalisering in haar huidige vorm hoofdzakelijk “netto verliezers” kon laten zien, en reageerden op de wereldwijde sociaaleconomische en geopolitieke veranderingen, waarmee bestaande identiteiten en het gevoel van veiligheid ondermijnd werden, zoals de opkomst van China en de tanende macht van de Verenigde Staten.

Wanneer we heel snel naar het heden bewegen, dan ligt deze “neoliberale economische orde” waarschijnlijk op het sterfbed. De jaren van de westelijke opbloei, die in de jaren ´90 en de vroege jaren-2000 genoten kon worden, keerden nooit terug, en als de afgelopen jaren daarvoor een aanwijzing voor zijn, zullen niet zo snel meer terugkeren. Het geopolitieke klimaat bevindt zich op dit moment in een toestand, waarbij de globalisering bewust wordt verminderd.

Het economisch systeem dat de VS ooit opgebouwd en als begerenswaardig hebben aangeprezen om de communistische landen de lichtende kracht van het kapitalisme te laten zien, wordt nu gedemonteerd, omdat het “vijandelijke” staten niet alleen niet kon bekeren, maar hen integendeel machtiger liet worden. De VS zijn nu tegen de vrijhandel, tegen economische integratie tussen hun bondgenoten enerzijds en zowel China als Rusland anderzijds hebben geen bedenkingen om de wortels van de globalisering uit te roeien. Het resultaat is minder vrijhandel, meer invoerrechten, meer sancties, meer exportcontroles, meer dwang voor bondgenoten om aan de wensen van de VS te voldoen en inadequate investeringen te bezigen, die gedreven worden door geopolitiek en niet door marktbehoeften.

Elkaar opvolgende Amerikaanse presidenten hebben beweerd dat ze daarmee de “goede oude tijden” terugbrengen en “Amerika weer groot zullen maken”, maar het reële beeld ziet er somber uit. De economische politiek van de regering-Biden is juist daarom een catastrofe, omdat ze een mengeling van geopolitiek doorzettingsvermogen, grof protectionisme en catastrofale fiscale politiek vertegenwoordigt. Washingtons beslissing om miljarden economische hulp in te leggen om de Amerikaanse economie te ondersteunen, een oorlog in Europa te verlengen, die tot een aanhoudende inflatiecrisis leidt, vast te houden aan een toenemende economische oorlog met China en dan gedwongen te zijn de rentes weer te verhogen, hoewel de banken failliet gaan, is een dodelijk cocktail. De VS hebben hun opties drastisch beperkt en daarbij constant beweerd dat zij met de gevolgen daarvan kunnen klaarkomen.

Daarmee zijn de goede oude tijden van de westelijke voorspoed voorbij. De neoliberale economische orde van Ronald Reagan was ooit het fundament van de globale groei, hoe onrechtvaardig en ongelijk hij ook was. Maar men kan eerlijk genoeg zeggen dat sinds het jaar 2023 de geopolitieke omstandigheden, die dit systeem mogelijk hebben gemaakt, niet meer bestaan. De wereld is veranderd, en het is geen geheim waarom dit moest gebeuren. De VS waren niet werkelijk in staat om de opkomst van China tegen te houden – hoewel zij hun best deden om deze af te remmen – of de Russische economie, die door Washington vervroegd als mislukt werd verklaard, de doodsteek te geven. Dit alles duidt erop dat de Amerikaanse leiding in het verleden en in een zelfverloochening leeft, en een politiek bedrijft die zij op wensvoorstellingen hoe de wereld “zou moeten zijn” baseert in plaats van deze zo te nemen zoals hij in werkelijkheid is. Het zijn altijd de gewone mensen die het gelag moeten betalen.

Bron:
rt.de
Door: Timur Fomenko

Vertaald uit het Duits door:
E.J. Bron
(www.ejbron.wordpress.com)