Wat komt er van de Zwitserse neutraliteit terecht?

(Door: Pierre Lévy – Vertaling: E.J. Bron)

Neutraliteitspolitiek van Zwitserland: hoe halfslachtig het land haar ook volgde, dient de balans definitief ten gunste van Kiev om te slaan. In ieder geval als het aan de EU ligt. Maar niet in staat Rusland tegen te houden, mislukte de EU zelfs aan Zwitserland.

Langzamerhand is het genoeg met de Zwitserse neutraliteit! Zo zou je de discrete ergernis kunnen samenvatten die de Atlantische prominenten, in het bijzonder de Europese Unie, bezighoudt. Deze ergernis wordt door de grote media luid en duidelijk weergegeven. Zoals in het hoofdartikel van “Le Monde” van 18 februari, waarin Bern er afsluitend toe werd opgeroepen: “Nu moet Zwitserland beslissen.”

Beslissen, dat betekent volgens westelijke logica uit de “dubbelzinnigheid” komen. Want enerzijds heeft Zwitserland uiteindelijk geaccepteerd om zich bij de door Brussel opgelegde anti-Russische sancties aan te sluiten, die er op gericht zijn Moskous militaire acties in de Oekraïne te stoppen – met het bekende succes. Anderzijds weigert Bern echter nog steeds om wapens en munitie aan het leger van Kiev te leveren, en houdt zodoende aan zijn traditie van de “neutraliteit” vast.

Zwitserland verbiedt niet alleen zijn eigen export van militaire goederen naar een land, waarin oorlog heerst, maar blokkeert ook de wens van verschillende EU-landen (Duitsland, Denemarken, Spanje, …) om uitrusting aan de Oekraïne te leveren wanneer deze van Zwitserse leveranciers gekocht werd. Zo werd aan de Duitse Bundeswehr bijvoorbeeld de levering van 12.400 in Zwitserland geproduceerde luchtafweergranaten aan de Oekraïne geweigerd, die voor de door Berlijn aan Kiev geleverde pantservoertuigen gebruikt zouden kunnen worden.

Midden februari benadrukte de Duitse vicekanselier Robert Habeck dat hij de houding van de Zwitserse autoriteiten “niet zou kunnen begrijpen”. Wellicht heeft de Groene moeite met het concept van de “neutraliteit”? Dit Zwitserse principe is echter niet nieuw. Het voert terug tot de 17e eeuw, werd in 1815 geformaliseerd en in 1907 in de Conventie van Den Haag verankerd. Het werd in 1993 in een bericht van de Zwitserse regering bevestigd. De neutraliteit omvat de wil van onpartijdigheid en is de basis voor het vermogen van het land om in conflicten te bemiddelen, waarin de tegenstanders niet bereid zijn met elkaar te praten. Veel Zwitserse burgers – volgens peilingen 90% – zijn niet weinig trots op deze bijdrage aan een vreedzame pacificatie van de wereld.

Voor de westelijke politici hoort dat alles echter thuis in een andere tijd. Zij doen nu hun best om het beroemde citaat te volgen van “wie niet voor ons is, is tegen ons”.

Hun woede nam nog verder toe, toen midden maart bekend werd dat het Zwitserse leger 60 Rapier luchtafweersystemen wilde vernietigen. Deze Britse raketten zijn weliswaar afkomstig uit de jaren ´60, maar Zwitserland heeft ze in 1980 aangeschaft en meermaals gemoderniseerd. Ze werden pas vorig jaar uit de dienst genomen. Volgens een militaire deskundige zouden deze wapens tegen helikopters, drones en zelfs gevechtsvliegtuigen ingezet kunnen worden. Nog erger voor het Westen: de Zwitserse strijdkrachten zijn van plan om 250 M113-tanks en 100 M109 kanonnen te slopen – Amerikaans materiaal, waarvan enkele van dezelfde installaties op dit moment in de Donbas worden ingezet.

Volgens enkele peilingen is het Zwitserse volk in ongeveer twee gelijke grote helften verdeeld: in diegenen die, zoals door twee partijen wordt voorgesteld – de partij “Die Mitte” en de FDP, de liberalen, die gerekend worden tot het rechtse midden – akkoord willen gaan met een versoepeling van de “neutraliteit” om “de Oekraïne te helpen”; en diegenen die de status quo verdedigen. Dit is bijvoorbeeld bij enkele sociaaldemocraten het geval, die Kiev weliswaar ondersteunen (en zich inzetten voor een EU-toetreding), maar het afwijzen om “nog meer oorlog aan de oorlog toe te voegen” (wellicht in het bewustzijn dat het opgeven van de neutraliteit hen bij de parlementsverkiezingen in oktober stemmen zou kunnen kosten).

De grootste partij van het land, de Zwitserse Volkspartij (SVP, vaak “populistisch” genoemd en vaak als rechts-extreem geclassificeerd) zet zich van haar kan in voor een referendum ter versterking van de neutraliteit van het land. Haar belangrijkste leider, Christoph Blocher, is niet de initiatiefnemer van dit voorstel, dat zichzelf ziet als boven de partijen staand. De SVP wil er echter aan bijdragen om de noodzakelijke handtekeningen voor zo´n referendum te verzamelen. Tot mei 2024 zijn er 100.000 handtekeningen nodig, wat niet onhaalbaar lijkt te zijn.

Bij de stemming zal het om een toevoeging bij de grondwet gaan. In dit geval:

“Zwitserland neemt niet deel aan militaire conflicten tussen derde landen en neemt ook geen niet-militaire dwangmaatregelen tegen een oorlogvoerende staat. (…) Zwitserland maakt van zijn permanente neutraliteit gebruik om conflicten te voorkomen en op te lossen, en stelt zijn diensten als bemiddelaar ter beschikking.”

Er kan van uitgegaan worden dat zo´n formulering de woede van de EU zou aanwakkeren, waarmee Zwitserland al voor het uitbreken van de oorlog in de clinch lag. In mei 2021 had Bern de onderhandelingen over een nieuw kader voor de betrekkingen tussen Zwitserland en de 27 EU-landen afgebroken en Brussel daarmee verrast.

De EU wilde doordrukken dat de talrijke bestaande sectorale akkoorden door een veel bindender totaal kader vervangen worden. Als teken daarvoor hoezeer het volk de soevereiniteit waardeert, heeft de Zwitserse regering tenslotte de deur voor de druk van de EU dichtgegooid. Destijds voorspelden vele goede geesten catastrofale gevolgen voor Zwitserland, dat onder deze “isolatie” vreselijk zou lijden (temeer daar Brussel voorzag in vergeldingsmaatregelen).

Sindsdien is Zwitserland niet ingestort en het land bevindt zich in een situatie waar de meeste EU-landen het om zouden kunnen benijden. En daarom kan het zich veroorloven om zich – een beetje – te verzetten tegen de Atlantische druk.

Als het de NAVO dus niet lukt om Rusland te onderwerpen – wat meer dan waarschijnlijk is –, dan zouden de westelijke politici er misschien over kunnen nadenken om uit te wijken naar een tegenstander wiens grootte hen beter uitkomt?

Bron:
rt.de
Door: Pierre Lévy

Vertaald uit het Duits door:
E.J. Bron
(www.ejbron.wordpress.com)